Tonga dosyasında iki ayrıntı öne çıkar: Sözleşme ülkeye bir uzatmanın devamı olarak geldi ve şerh yetkisi yalnız bakanlıkta değil, Tonga’nın bazı yurt dışı temsilciliklerinde de bulunur. Bu sayfa halefiyet kaydını, Türkiye ile başlangıç tarihini, temsilciliklerin şerh yetkisini ve Sözleşme m.1’in temsilcilik belgeleriyle ilgili sınırını, eksik bilgileri ve çevirinin yerini anlatır.
Tonga’nın 1971 halefiyet bildirimi ve geri yürüyen 1970 tarihi
HCCH bildirim sayfasına göre Birleşik Krallık 24 Şubat 1965’te Sözleşmeyi Tonga’ya uzatmıştı. Tonga bağımsızlıktan sonra bir halefiyet bildirimiyle bu bağı sürdürdü; bildirim HCCH tablosunda 28 Ekim 1971 tarihlidir, yürürlük sütununda ise 4 Haziran 1970 yazar. Bildirim ile yürürlük arasındaki yaklaşık on yedi aylık fark, halefiyette yürürlüğün bağımsızlık tarihine geri yürümesinden gelir. Satırdaki tür işareti Su’dur; Tonga’nın kaydında bir katılma ya da onay yoktur.
Tonga ile Türkiye: ilişki 1985’te başladı
Tonga’nın bağlılığı 1970’e uzandığı için Türkiye 29 Eylül 1985’te Sözleşmeyle bağlandığında Tonga zaten tablodaydı ve iki ülke arasındaki başlangıç Türkiye’nin tarihidir. HCCH tam raporunda Tonga ile Türkiye arasında itiraz ya da beyan kaydı yoktur. Tonga’nın sonraki katılmalara itiraz ettiği görünmez; Kosova notunda sayılan devletler arasında da değildir. Tonga Lahey Konferansı üye listesinde yer almaz; bu, Sözleşme kaydından ayrı bir bilgidir.
Tonga temsilciliklerinin şerh yetkisi ve m.1 sınırı
HCCH makam sayfası Tonga’da şerh yetkisini Dışişleri, Göç ve Vatandaşlık Bakanlığı’na verir ve bu yetkinin Tonga’nın bazı diplomatik temsilciliklerini de kapsadığını belirtir. Yani bir Tonga şerhi Tonga dışında, yetkili sayılan bir temsilcilikte basılmış olabilir. Bunu Sözleşme m.1’deki sınırla karıştırmamak gerekir: m.1, diplomasi ve konsolosluk memurlarının düzenlediği belgeleri Sözleşme dışında tutar. HCCH kaydında temsilcilikler şerhi basan makam olarak sayılır; bu, bir temsilciliğin düzenleyici sıfatıyla hazırladığı kâğıdı Sözleşme kapsamına sokmaz. Hangi temsilciliklerin yetkili sayıldığı özet kayıtta yazmaz ve bu sitede doğrulanamadı.
Tarihi ve ücreti yazmayan Tonga sayfası
Tonga’nın makam sayfasında güncelleme tarihi yoktur ve ücret bilgisi verilmemiştir; veri kaydı iki eksiği de doğrulanamayan olarak işaretler. Bakanlığın adı dışişleri, göç ve vatandaşlık işlerini birlikte andığından, adın ya da temsilcilik listesinin sonradan değişip değişmediği tarihsiz bir sayfadan anlaşılamaz. HCCH e-APP tablosunda (13 Ağustos 2026) Tonga’ya ait satır yoktur ve makam sayfası bir kayıt adresi vermez. Tonga ayrıca ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır.
Tonga’ya Türk belgesi, Türkiye’ye Tonga belgesi: çevirinin yeri
Tonga’da kullanılacak Türk diploması ya da nüfus kayıt örneği şerhini valilik veya kaymakamlıktan alır. Noterde yapılan vekâletname, imza beyannamesi ve çeviri onayı da vali ya da kaymakamın şerhiyle zincire girer; 2024 değişikliğinden bu yana başvuru için noterin ilinde olmak gerekmez. Tonga’da sunulacak bir mahkeme kararının aslında şerh yetkisi adli yargı adalet komisyonu başkanlığındadır. Tonga kurumlarının çeviri dili ve onay biçimi hakkındaki beklentisi bu sitenin taramasında bulunamadı. Tonga’dan gelen belgede şerh bir temsilcilikte basılmış olsa da Tonga makamının şerhidir; Türkçe çeviri Türkiye’de yapılır, noterce onaylanır ve şerhin çevirisini isteyip istemediğini belgeyi alan Türk kurumu belirler. Tercüme bürosu metni aktarır; hangi temsilciliğin yetkili olduğunu teyit etmez.