Monako’nun apostil düzeni Fransa’dan ayrıdır ve Fransız kuralları Monako belgesine uygulanmaz: şerh makamı farklıdır, HCCH’ye bildirilmiş elektronik şerh kaydı yoktur ve Fransa’nın Türkiye ile paylaştığı sözleşmelerin hiçbiri Monako için işlemez. Bu sayfa Monako’nun 2002 kaydını, şerhin tek makamı olan adalet idaresini, elektronik kayıt boşluğunu ve Monako’ya gidecek Türk belgesinin zincirini anlatır.
Monako’nun 2002 katılımı: itirazsız geçen altı ay
Monako katılma belgesini 24 Nisan 2002’de tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 31 Aralık 2002’dir. Katılmanın ardından işleyen altı aylık sürede hiçbir devlet itiraz etmedi; Türkiye de itiraz etmedi ve HCCH tam raporunda iki ülke arasında istisna kaydı yoktur. Monako da sonraki katılmalara itiraz etmemiştir; Kosova notunda adı geçmez. Türk dosyası bakımından başlangıç Monako’nun kendi tarihidir ve 2002’den önce Monako’ya gidecek belgeler için apostil yolu henüz açık değildi. Monako Lahey Konferansı üyesidir.
Direction des Services Judiciaires: Monako’da şerhin adresi
HCCH makam sayfasına göre (10 Eylül 2020 güncellemesi) Monako’da şerh yetkisi tek bir makamdadır: prensliğin adalet hizmetlerini yöneten Direction des Services Judiciaires. Makamın adı Türk okuruna bir bakanlık gibi görünmeyebilir; ama Monako’dan gelen doğum kaydı, noter senedi, şirket belgesi ya da diploma hangi kurumdan çıkmış olursa olsun şerhi bu idare basar. Belge türüne göre ikinci bir kanal ya da bölgesel ofis bildirilmemiştir. Ücret euro cinsinden HCCH sayfasında yazılıdır ve bu siteye aktarılmaz; makam sayfasının 2020’den beri güncellenmediği, ücretin bugün de aynı olup olmadığı sorusunu açık bırakır.
Fransa’nın yanında ama Fransız kuralı dışında: Monako’nun ayrı düzeni
Fransa’da 1 Mayıs 2025’ten beri anakarada apostili noterlerin bölge konseyleri elektronik olarak düzenler; bu kural Monako belgesine uzanmaz. Monako şerhi Monako makamından çıkar ve Fransız noter konseyinin kaydında aranmaz. Ek rejimlerde de ayrım belirgindir: Fransa ETS 063 ve CIEC 17 ile Türk belgesine bazı muafiyetler tanırken Monako, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır. Bu yüzden Türkiye’den Monako’ya giden nüfus belgesi, Fransa’ya giderken yararlandığı muafiyetten yararlanmaz ve şerh ister. AB 2016/1191 Tüzüğü de Türk belgesine bir kapı açmaz, çünkü Türkiye’yi kapsamaz.
Monako şerhinde elektronik kayıt sorusu
HCCH e-APP tablosunda (13 Ağustos 2026) Monako için satır yoktur ve makam sayfası da çevrimiçi kayıt adresi vermez. Bu, Monako’nun hiç elektronik hizmeti olmadığı anlamına gelmez; yalnız HCCH’ye bildirilmiş bir elektronik şerh ya da kayıt bulunmadığını gösterir. Sözleşme m.7 her makamın verdiği şerhleri bir kütüğe kaydetmesini ister; Monako’nun bu kütüğü hangi biçimde tuttuğu ve bir şerhin nasıl sorgulanacağı bu sitede doğrulanmadı.
Türk nüfus ve öğrenim belgesi Monako’ya: şerh ve çeviri
Monako’ya gidecek Türk belgesine şerhi Türk makamı koyar. Nüfus kayıt örneğinde ve diplomada yetkili makam valilik ya da kaymakamlıktır. Noterde yapılan her işlem, çevirinin onayı da dahil, yine vali ya da kaymakamın şerhiyle zincire girer; 2024 değişikliğinden sonra noterin bulunduğu yer şartı kalktı. Adli sicil kaydı ve mahkeme kararının aslı ise adli belgedir ve adli yargı adalet komisyonu başkanlığına gider. Monako kurumlarının Türkiye’de yapılmış noter onaylı çeviriyi hangi dilde ve hangi koşulla kabul ettiği bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Çeviri Türkiye’de yapılırsa şerh noterin onayına konur ve çevirinin içeriğine değil, onayın imzasına güvence verir. Monako’dan gelen belgede Türkçe çeviri şerhten sonra yapılır; şerhin de çeviriye alınması gerekip gerekmediği Türk kurumunun kararıdır. Doğrulanmayanlar: ücretin güncelliği, şerhin kayıt yolu ve çeviri kabulü. Tercüme bürosunun rolü metni aktarmakla sınırlıdır.