Ukrayna, YÖK’ün denklik sayfasında adıyla anılan iki ülkeden biridir. Bulgaristan paragrafı çeviriye de apostil isterken Ukrayna paragrafı daha kısadır: diploma ve transkriptte apostil onayı bulunacak. Bu cümle genel kuraldan farklı bir şey söylemiyor gibi görünür; YÖK’ün bunu neden ayrıca yazdığı sayfada açıklanmaz. Bu sayfa Ukrayna’da apostili hangi makamın verdiğini, elektronik kaydın ne işe yaradığını, işgal altındaki bölgelerden gelen belgedeki boşluğu ve Türkçe çevirinin Türkiye’de nasıl yapıldığını anlatır.
YÖK metnindeki iki ülke: Ukrayna satırı ne der
YÖK’ün genel listesi diplomanın aslını ve Türkiye Cumhuriyeti noterleri ya da dış temsilcilikleri tarafından onaylanmış Türkçe tercümesini ister. Ukrayna paragrafı bunlara diploma ve transkript üzerinde apostil onayı şartını ekler; Bulgaristan’dan farklı olarak çeviriye apostil istemez ve bir başlangıç tarihi vermez. Uygulamada bu, Ukrayna’da tamamlanacak tek bir işlem demektir: diploma ve transkriptin her birine apostil. Sonra dosya Türkiye’ye gelir ve çeviri burada yapılır.
Ukrayna’da apostili hangi bakanlık verir: diploma Eğitim Bakanlığı’nda
Ukrayna, Sözleşme’nin 6. maddesindeki yetkili makam seçimini belge türüne göre dağıtmıştır. HCCH sayfasına göre eğitim belgelerinde Eğitim ve Bilim Bakanlığı, mahkeme, adalet organı ve noter belgelerinde Adalet Bakanlığı, vergi belgelerinde Devlet Vergi Servisi, kalan resmî belgelerde Dışişleri Bakanlığı şerhi basar. Diploma ve transkript ilk kümeye girer. Ücret belge sahibinin gerçek ya da tüzel kişi olmasına ve işlem hızına göre değişir; tutarlar HCCH sayfasında yazar. Türk belgesinin tersine, Ukrayna’da tek bir mülki amirlik masası yoktur; belge sahibi doğru bakanlığı seçmek zorundadır.
enic.in.ua kaydı ve Mart 2026 e-apostilinin sınırı
HCCH e-APP tablosuna göre Eğitim ve Bilim Bakanlığı’nın apostil kaydı enic.in.ua adresinde sorgulanır; YÖK’ün ya da bir Türk kurumunun bu kaydı kullanıp kullanmadığı bu sitenin taramasında okunmadı. Elektronik apostil ise yalnız Adalet Bakanlığı’nda ve Mart 2026’dan beri vardır; eğitim belgelerini kapsamaz. Yani Ukrayna diploması Türkiye’ye kâğıt apostille gelir, ama şerhin çevrim içi bir kaydı vardır. Bu ayrım, elektronik apostil ile elektronik kayıt arasındaki farkın açık bir örneğidir.
Geçici işgal altındaki bölgelerden gelen belge: beyanlar ve boşluk
Ukrayna 2015, 2022 ve 2023 tarihli beyanlarında çatışma yaşanan ya da geçici işgal altındaki topraklarda Sözleşme yükümlülüklerini tam güvence edemediğini bildirmiştir. Avusturya, Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya, Polonya, Portekiz ve Romanya, Kırım ve Sivastopol’deki fiilî makamlardan gelen belgeleri kabul etmeyeceklerini; Almanya bu konuda yalnız Ukrayna hükûmetiyle muhatap olacağını beyan etmiştir. Türkiye’nin HCCH kaydında bu yönde bir beyanı yoktur. Bu bölgelerdeki bir üniversiteden alınan diplomanın YÖK’te nasıl değerlendirildiği bu sitenin taramasında araştırılmadı; burada hiçbir iddia yoktur.
Türkçe çeviri Türkiye’de: noter ya da dış temsilcilik onayı
YÖK’ün istediği çeviri Türkiye Cumhuriyeti noterleri ya da dış temsilcilikleri tarafından onaylanmış olmalıdır. İki yol vardır: diploma Ukrayna’dayken Türkiye’nin oradaki temsilciliğinde çeviri onaylatılır ya da belge Türkiye’ye getirilip yeminli tercümanın Ukraynaca-Türkçe çevirisi noterde onaylanır. Her iki yolda da çeviri apostilden sonra yapılır; apostil sayfasının Türkçe metne girmesi gerekip gerekmediği YÖK sayfasında yazmaz ve başvurudan önce sorulur. Ukrayna’da bir Ukrayna noterinin onayladığı Türkçe çeviri YÖK’ün tanımına girmez; o çeviriye ayrıca apostil alınsa bile şart Türk noteri ya da temsilcilik onayıdır.
Ukrayna diploma rotasında doğrulanamayanlar
YÖK’ün Ukrayna paragrafının hangi tarihten beri uygulandığı sayfada yazmaz. Ukrayna Eğitim ve Bilim Bakanlığı’nın savaş koşullarında apostil başvurusunu hangi kanallardan aldığı ve süresi araştırılmadı. Enic.in.ua kaydının Türk makamlarınca fiilen sorgulanıp sorgulanmadığı ölçülmedi. Bu sayfa hukuki görüş vermez; Türk tarafındaki tek kesin adım, apostilli diplomanın Türkiye’de noter onaylı Türkçe çevirisidir ve bu adım zincirin son halkasıdır.