Çalışma izni dosyasında belgeler birden çok makamdan toplanır: diploma valilikten, adli sicil kaydı adalet komisyonundan ya da e-Apostil’den, sağlık raporu hastaneden, aile kayıtları nüfus müdürlüğünden geçer. İşverenin ya da göç idaresinin kendi listesi bu sitenin konusu değildir; burada belgelerin onay zinciri, sırası ve takvimi kurulur. Belgelerin tek tek yolu bu sitede belge sayfalarında anlatılır.
Çalışma izni dosyasında dört belge, dört makam
Zile Kaymakamlığı kendi ilindeki üniversitenin diploma ve not dökümünün aslına valiliğin apostil verdiğini yazar; bu iş bölümünün her ilde aynı olduğu doğrulanmadı ve bu sitede üniversite diploması sayfasında ayrıntısı vardır. Adli sicil kaydı adli belgedir ve barkodlu çıktısına fiziki apostil konmaz; e-Apostil ya da adalet komisyonu yolu adli sicil sayfasında anlatılır. Sağlık raporu düzenleyene göre ikiye ayrılır: kamu kuruluşunun raporu idari belgedir; özel kuruluşun raporunun zincire nasıl girdiği sağlık raporu sayfasında durur. Eş ve çocuk kayıtları için çok dilli Formül B ve Formül A alınır; Almanya bunları apostilsiz ve çevirisiz kabul eder.
Sağlık raporunda il sağlık onayı sorusu
Sağlık raporunun apostilden önce İl Sağlık Müdürlüğü’nce onaylanması gerektiğine dair resmî bir kaynak bu sitenin taramasında bulunamadı. Zile Kaymakamlığı yalnız İl Sağlık Müdürlüğü’nün kendi düzenlediği evrakın valilikte tasdik edildiğini yazar; hastane raporu için araya giren bir onay saymaz. Bu yüzden rapor kamu hastanesinden ıslak imzalı ve mühürlü alınır, doğrudan valilik ya da kaymakamlığa götürülür; kapıda ek onay istenirse bu sayfadaki bilgi değil, o makamın kendi pratiği belirleyicidir.
Sözleşme listesinde satırı olmayan ülkeye çalışma dosyası
Körfez ülkeleri gibi Sözleşme listesinde satırı olmayan bir ülkeye giden dosyada apostil yerine konsolosluk tasdiki zinciri kurulur: çeviri, noter onayı, valilik ya da kaymakamlık tasdiki, Dışişleri Tasdik Birimi, hedef ülkenin temsilciliği. Bu zincirde apostilli belge işe yaramaz; Dışişleri apostilli evrakı tasdik etmez. Tasdik Birimi’nin usulü için kendi sayfasına bakılır. Hedef ülke temsilciliklerinin usulü ve bedeli bu sitede ülke ülke doğrulanmadı.
Çalışma takvimi geriye doğru nasıl kurulur
Takvim, belgelerin süresinden başlar. Adli sicil kaydı ve sağlık raporunun kabul edilecek yaşını karşı makam belirler; bu belgeler en sona bırakılabilir, diploma ve aile kayıtları önceden hazırlanabilir. Valilik ve kaymakamlıkta apostil aynı gün biter: Ankara Valiliği bir evrakı ortalama 10 dakikada tasdik ettiğini yazar. Dışişleri ve hedef ülke temsilciliği halkalarının süresi ile karşı ülkenin kendi işlem süresi bu sitede ölçülmedi; Kanada’nın yetkili makamı üçüncü taraf aracının işlem süresini kısaltmadığını açıkça yazar.
İşverenin istediği belge Türk sisteminde yoksa
Bazı işveren listeleri Türk sisteminde karşılığı olmayan belge ister: “police clearance” için adli sicil kaydı, “marriage certificate” için Formül B ya da evlenme kayıt örneği, “proof of address” için yerleşim yeri belgesi. Yerleşim yeri belgesinin barkodlu çıktısına apostil konmadığı ve e-Apostil’de bu belge için çalışmanın sürdüğü, bu sitede yerleşim yeri belgesi sayfasında anlatılır. Belge adını Türk karşılığına çevirmeden önce işverene hangi Türk belgesini kabul edeceği sorulur.
Çalışma dosyasında çeviri en uzun halkadır
Apostil dakikalarla ölçülürken çeviri günlerle ölçülür, çünkü dosyadaki her belge farklı bir dil alanı ister: diploma için akademik terimler, sağlık raporu için tıbbi terimler, adli sicil için hukuki kalıp. Sıra apostilden sonra çeviridir; apostil sayfasının çevrilmesini isteyip istemediğini işveren ya da göç idaresi söyler. Hedef ülke çeviriyi kendi yeminli tercümanından istiyorsa kalan Türk formaliteleri o ülkenin makamına sorulur; Türkiye’de noter onaylı çeviriyi kabul ediyorsa noter onayına ikinci apostil eklenir. Hangisinin geçerli olduğu işverene ya da göç idaresine yazılı sorulur.