Yurt dışında geçen çalışma sürelerini birleştirerek emekli olmak isteyen ya da yabancı kurumdan aylık bağlatmak isteyen kişiden, o ülkenin sosyal güvenlik kurumu Türkiye’deki sigortalılığı gösteren belge ister. Türkiye’de bu belge SGK hizmet dökümü ya da sigortalılık belgesidir. Yabancı kurumun kendi başvuru usulü bu sitenin konusu değildir; burada yalnız Türk belgesinin yurt dışında geçerli hâle gelme zinciri anlatılır.
Hizmet dökümü hangi dosyada istenir
Hizmet dökümü prim gün sayısını, işverenleri ve kazançları listeler; sigortalılık belgesi ise belirli bir tarihte sigortalı olunduğunu gösterir. Kurumun hangisini hangi biçimde istediği, belge alınmadan önce yazılı olarak öğrenilmelidir; iki belge birbirinin yerine geçmez ve her biri ayrı apostil alır.
Barkodlu döküm ile ıslak imzalı döküm
SGK hizmet dökümü e-Devlet’ten barkodlu çıktı olarak alınır. Yurt dışı için bu çıktı tek başına yetmez: valilik ve kaymakamlıklar barkodlu sıradan çıktıya fiziki apostil uygulamaz. Onikişubat Kaymakamlığı, e-imzalı çıktının ancak düzenleyen kurumun yetkilisi ıslak imza ve mühürle fiziken tasdik ettiğinde apostil yönünden değerlendirildiğini ve apostilin o zaman barkodu değil tasdik eden yetkilinin imzasını doğruladığını yazar. Bu yüzden döküm SGK’nın ilgili müdürlüğünden ıslak imzalı ve mühürlü olarak alınır ya da çıktı orada tasdik ettirilir.
SGK belgesinde apostil makamı
SGK belgesi idari belgedir; ne mahkemeden ne noterden çıkar. Adalet Bakanlığı genelgesi idari belgeleri valiliklere bırakır; Lahey Konferansı’nın Türkiye sayfası da idari belgede valiyi, kaymakamı ve İngilizce “Chief Secretary” diye geçen bir il görevlisini gösterir. Islak imzalı döküm dolayısıyla valilik ya da kaymakamlıkta apostillenir ve bu işlem için ücret alınmaz. Onikişubat, belge nereden verilmiş olursa olsun tasdik yaptığını belirtir; Develi Kaymakamlığı yalnız ilçesindeki kurumları anar; herhangi il ya da ilçe kuralı (NK m.199) yalnız noter işlemleri içindir ve idari belgede tek tip uygulama doğrulanmadı. SGK belgesi resmî e-Apostil sisteminin kapsadığı belgeler arasında değildir; elektronik yol bugün için yoktur.
Sosyal güvenlik anlaşmaları ve AB kuralı
Türkiye’nin hangi ülkeyle hangi sosyal güvenlik anlaşmasını yaptığı ve anlaşmanın belge trafiğini nasıl düzenlediği bu sitede ülke ülke doğrulanmadı. Bir de AB kuralı vardır: AB 2016/1191 Tüzüğü üye devletlerin belgelerini apostilden muaf tutar, ama Türkiye’yi kapsamaz; bir Fransız ya da Alman kurumunun İtalyan belgesinde aramadığı apostili Türk belgesinde araması bu yüzden şaşırtıcı değildir.
SGK belgelerinde bu sitede doğrulanamayanlar
SGK’nın yurt dışı için ıslak imzalı dökümü hangi birimden ve hangi usulle verdiği, il müdürlüğü ile sosyal güvenlik merkezi arasında bir fark olup olmadığı bu sitenin taramasında resmî bir sayfada bulunamadı. Bu yüzden döküm alınmadan önce ilgili müdürlüğe “yurt dışında apostil için ıslak imzalı nüsha” diye sorulmalıdır. Apostilin de sınırı bilinmelidir: Sözleşmenin 5. maddesine göre şerh imzayı, sıfatı ve mührü doğrular; dökümdeki gün sayısının ya da kazancın doğruluğunu yabancı kurum kendi yoluyla teyit eder.
Hizmet dökümünde çeviri: tablo ve kısaltmalar
Hizmet dökümü tablolardan ve kısaltmalardan oluşur; çeviri apostilli ıslak imzalı nüsha üzerinden yapılır ve tablonun düzeni korunur. Sigorta kolu, işyeri sicil numarası ve prim türü gibi kısaltmalar açılarak çevrilir, rakamlar olduğu gibi aktarılır. Çeviri noterce onaylanır; karşı kurum çeviride de apostil istiyorsa bu ikinci apostil noter onayına konur ve herhangi bir valilik ya da kaymakamlıktan alınır.