Yemen dosyası, Dışişleri metnindeki ikinci yöntemin bir ayrıntısını öne çıkarır: yabancı temsilciliğin onayını hangi Türk makamının tasdik edeceği. Metin bunu temsilciliğin bulunduğu şehre bağlar, belge sahibinin oturduğu ile değil. Yemen’den gelen bir öğrenim ya da nüfus belgesiyle Türkiye’de işlem yapan kişi bu ayrımı bilmezse dosyayı yanlış valiliğe götürür. Bu sayfa o ayrımı, Yemen’e giden Türk belgesinin dört onayını ve çeviri sorusunu anlatır.
Yemen adı iki HCCH listesinde de bulunmaz
HCCH durum tablosunda Yemen satırı açılmamıştır; Yemen, Lahey Konferansı’nın üye devletleri arasında da geçmez. Bu iki yokluk Türk memuru için tek sonuca varır: Yemen belgesinde apostil şerhi aranmaz, Türk belgesine Yemen için apostil basılmaz. Yemen, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine de katılmamıştır; bu yüzden nüfus belgeleri dahil her belge tasdik zincirinden geçer ve zincir hiçbir belge türü için kısalmaz.
Ankara mı başka il mi: Yemen temsilciliği onayının ikinci tasdiki
Yemen’de düzenlenmiş bir belge Türkiye’ye tasdiksiz gelmişse Dışişleri metnindeki ikinci yöntem işler: belge önce Yemen’in Türkiye’deki temsilciliğinde onaylatılır, sonra bu onayın kendisi bir Türk makamınca tasdik edilir. Metin bu Türk makamını temsilciliğin yerine göre seçer: temsilcilik Ankara’daysa Dışişleri Bakanlığı, başka bir şehirdeyse o şehrin valiliği. Yemen temsilciliğinin hangi şehirde bulunduğu ve tasdik hizmeti verip vermediği bu sitede doğrulanmadı; belge sahibi bunu temsilciliğin kendisinden öğrenir ve ikinci tasdiki ona göre planlar.
Belge sahibinin ili değil temsilciliğin ili
Bu bölümün konusu tek bir yanlıştır: ikinci tasdik için kişinin kendi ilinin valiliğine gitmesi. Dışişleri metnindeki ölçüt belge sahibinin ikametgâhı değildir; temsilciliğin bulunduğu şehirdir. Dışişleri metnine göre temsilcilik Ankara’daysa onayı Dışişleri Bakanlığı, başka bir ildeyse o ilin valiliği tasdik eder; belge sahibinin oturduğu ilin valiliği bu kuralda yer almaz. Yemen belgesiyle Türkiye’nin herhangi bir ilinde işlem yapacak kişi bu yüzden ya temsilciliğin bulunduğu şehre gider ya da birinci yöntemi seçip belgeyi Yemen’deki T.C. temsilciliğinde tasdik ettirir. Birinci yöntemde ikinci tasdik halkası hiç açılmaz.
Öğrenim ve ticaret belgesi Yemen’e: Türk tarafındaki dört onay
Yemen’e giden Türk belgesine örnek olarak öğrenim ya da ticaret dosyasındaki belgeler verilebilir: Türkiye’de okuyan Yemenli öğrencinin diploması ve transkripti, Yemen’deki bir ortağa gönderilen yetki belgesi ve imza sirküleri. Sıra Dışişleri metnindeki gibidir: belge Arapçaya çevrilir ve çeviri noterde onaylanır; belgenin düzenlendiği yerin valiliği ya da kaymakamlığı noterin imzasını tasdik eder; Dışişleri Tasdik Birimi mülki amirliğin imzasını onaylar. Bu tasdik yeri Dışişleri’nin tarihsiz bilgilendirme metnine dayanır; Noterlik Kanunu m.199’un 2024’teki değişikliğinin bu tasdiki de kapsayıp kapsamadığı bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Ardından Yemen temsilciliğinin onayı gelir; bu dördüncü halkayı Dışişleri metni yazmaz. İmza sirküleri zaten noter belgesi olduğundan zincire doğrudan noter imzasıyla girer.
Yemen dosyasında Arapça çeviri iki yönde
Türkiye’den Yemen’e giden belgede çeviri ilk halkadır; valilik ve Dışişleri onayları çevirinin noter onayı üzerine dizilir ve çeviri sonradan değişirse hepsi yenilenir. Yemen’den gelen belgede çeviri son halkadır; temsilcilik ile Dışişleri ya da valilik tasdik kayıtlarının çeviriye alınıp alınmayacağını belgeyi alan kurum söyler. Yemen kurumlarının Arapça dışında İngilizce çeviri kabul edip etmediği ve çeviriyi Yemen’de yaptırmayı isteyip istemediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Yanlışlıkla apostil alınmış Türk belgesi bu zincire giremez; Bakanlık apostilli evrakı tasdik etmez.
Yemen temsilciliğinin yeri ve usulü doğrulanmadı
Bu sayfada iki şey açıkça bilinmiyor: Yemen temsilciliğinin hangi şehirde tasdik hizmeti verdiği ve bu hizmetin usulü, süresi ile bedeli. Her ikisi de temsilcilikten sorulur; yanıt yazılı alınır, çünkü ikinci tasdik halkasının hangi makamda olacağı bu yanıta bağlıdır. Tercüme bürosu bu soruların hiçbirini yanıtlamaz; Arapça metni aktarır, imzasını noter önünde atar ve belgenin Yemen’de kabul edilip edilmeyeceğine ilişkin bir değerlendirme yapmaz.