Tacikistan dosyalarına örnek olarak öğrenim ve çalışma belgeleri verilebilir: Türkiye’den giden bir diploma ya da adli sicil kaydı, Türkiye’deki bir üniversiteye kayıt için gelen Tacik diploması ya da doğum kaydı. İki yönde de apostil şerhi kullanılır. Bu sayfa Tacikistan kaydındaki tarihi ve üç Avrupa devletinin itirazını, belge türüne göre değişen iki makamı, ücretin kademeli yapısını ve apostille.tj kaydını anlatır; Tacikistan için e-APP tablosunda elektronik apostil kaydı yoktur, çevrimiçi kayıt ise vardır.
Tacikistan kaydındaki 2015 tarihi ve üç Avrupa itirazı
Tacikistan katılma belgesini 20 Şubat 2015’te tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 31 Ekim 2015’tir. Altı aylık itiraz süresinde Avusturya, Belçika ve Almanya itiraz etti; Tacikistan ile bu üç devlet arasında Sözleşme uygulanmaz. Türkiye bu listede yoktur; Türk belgesi Tacikistan’da, Tacik belgesi Türkiye’de apostille işlem görür. İtirazın Türkiye’deki yansıması üç ülkeli dosyadır: Türkiye’de çalışan bir kişinin Almanya’dan aldığı belgeyi Duşanbe’ye göndermesi gerektiğinde Almanya ile Tacikistan arasında Sözleşme uygulanmaz; hangi yolun işlediği kaynakta yoktur ve belgeyi alacak makama sorulur. Tacikistan, Lahey Konferansı’na üye olmadan Sözleşmeye katıldı; üyelik ile Sözleşme listesinin ayrı şeyler olduğunu ters yönden gösteren örneklerdendir.
Duşanbe’de apostili hangi bakanlık verir
HCCH makam sayfası (17 Aralık 2019 güncellemesi) Tacikistan’da apostil yetkisini belge türüne göre Dışişleri Bakanlığı ile Adalet Bakanlığı arasında böler. Hangi belgenin hangi bakanlığa gittiği HCCH özetinde yazmaz ve bu sitede doğrulanmadı; Tacikistan’dan gelen belgede şerhin iki bakanlıktan hangisince basıldığı Türk kurumu için önem taşımaz, çünkü ikisi de Sözleşmenin 6. maddesi uyarınca bildirilmiş makamdır. Makam kaydının 2019 tarihli olması, sonraki yıllarda yapılmış bir değişikliğin HCCH’ye yansımamış olabileceğini düşündürür; şüphe hâlinde şerh apostille.tj üzerinden sorgulanır.
Tacik ücretinin dört kademesi ve süre farkı
HCCH sayfasındaki ücret açıklaması Tacikistan için alışılmadık ölçüde ayrıntılıdır: ücret gerçek kişi ve tüzel kişi için ayrı hesaplanır; her ikisinde beş iş günlük olağan işlem ile üç günlük ekspres işlem arasında fark vardır ve toplam, bir konsolosluk harcı ile hesaplama göstergesine bağlı bir vergi bileşeninden oluşur. Tutarlar HCCH sayfasında yazılıdır ve bu siteye aktarılmaz; sayfanın 2019 tarihli olduğu ve Temmuz 2019 tarihli bir değişikliğe atıf yaptığı unutulmaz. Bu kademeler Tacikistan’da şerh aldıracak kişi için önemlidir; Türkiye’ye gelen Tacik belgesinde Türk kurumu ücretle ilgilenmez.
apostille.tj: kayıt var, elektronik apostil yok
HCCH e-APP tablosuna göre (13 Ağustos 2026) Tacikistan’ın apostille.tj adresinde bağlantıyla sorgulanan bir çevrimiçi kaydı vardır; elektronik apostil kaydı yoktur; doğrulama ise çevrimiçidir. Türk kurumu ya da noter, Tacikistan’dan gelen diploma ya da doğum kaydındaki şerhi bu kayıttan sorgular. Tabloda kayıt adresi tek olduğu hâlde apostil makamı iki bakanlıktır; kaydın iki bakanlığın şerhlerini birlikte kapsayıp kapsamadığı bu sitede doğrulanmadı.
Türk belgesi Tacikistan’a: e-Apostil ve fiziki şerh
Duşanbe’ye gidecek Türk belgesinde şerhi Türk makamı basar. İdari belge ve her noterlik işlemi için valilik ya da kaymakamlık yetkilidir; noter onaylı çevirinin apostili de aynı makamdan alınır ve noterin bulunduğu il şartı 2024’te kalkmıştır. Mahkeme kararının aslında yetki adli yargı adalet komisyonu başkanlığındadır. Adli sicil kaydı ve nüfus kayıt örneği gibi altı belge türü için e-Apostil de seçilebilir; Tacikistan kendisi elektronik apostil vermediğinden Tacik kurumunun Türk elektronik belgesini kabul edip etmediği önceden sorulur, bu sitede doğrulanmadı. Şerh basılan belge için Dışişleri Tasdik Birimi ve Tacikistan temsilciliği devreye girmez. Tacikistan, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır; formül belgeleri için tasdik muafiyeti yoktur.
Tacikçe mi Rusça mı: çeviri ve Tacikistan’da doğrulanmayanlar
Tacikistan kurumlarının Tacikçe mi Rusça mı çeviri istediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı; belgeyi alacak kuruma sorulur. Çeviri Türkiye’de yapılırsa zincirde noter onayından sonra ve apostilden önce yer alır; apostil noterin imzasını doğrular, çevirinin içeriğini değil. Tacikistan’dan gelen belgede Türkçe çeviri şerhten sonra yapılır; şerhin de Türkçeye aktarılmasını isteyip istemediği belgeyi alan kuruma sorulur. Bu sayfada doğrulanmayan noktalar şunlardır: iki bakanlık arasındaki belge dağılımı, apostille.tj kaydının kapsamı, Türk e-Apostil belgesinin Tacikistan’daki kabul biçimi ve çeviri dili. Tercüme bürosu bu dosyada yalnız metni aktarır; şerh basmaz, Tacik kurumunun kararını öngörmez.