Surinam, apostil düzenine Birleşik Krallık değil Hollanda uzatmasıyla girmiş bir ülkedir ve şerh yetkisini bir bakanlığa değil, bir mahkemenin yazı işlerine verir. Bu sayfa halefiyet kaydının iki tarihini, Adalet Divanı Yazı İşleri Müdürü’nün tek makam olarak yerini, Hollanda’nın Karayip makamlarıyla sınırı, Konferans üyeliğini ve Surinam belgesinin Türkçe çevirisini anlatır.
Hollanda’nın 1967 uzatmasından Surinam halefiyetine
HCCH bildirim sayfasına göre Sözleşme, Hollanda’nın 16 Mayıs 1967’de yaptığı uzatmayla Surinam’a da uygulanıyordu. Surinam bağımsızlıktan sonra, 29 Ekim 1976 tarihli halefiyet bildirimiyle Sözleşmeye bağlı kaldı. HCCH tablosu başlangıç olarak bağımsızlık günü olan 25 Kasım 1975’i yazar; satırdaki Su işareti katılma ya da onay değil halefiyet demektir. Türkiye 1985’te onayla bağlandığında Surinam’ın bildirimi dokuz yıldır kayıtlıydı; iki ülke arasındaki başlangıç Türkiye’nin tarihi olan 29 Eylül 1985’tir ve HCCH tam raporunda aralarında itiraz ya da beyan yoktur. Surinam Kosova notunda da yer almaz.
Surinam’da tek makam: Adalet Divanı Yazı İşleri Müdürü
HCCH makam sayfasına göre Surinam’da şerh yetkisi yalnız Adalet Divanı Yazı İşleri Müdürü’ndedir (Registrar of the Court of Justice of Suriname). Bir dışişleri birimi, bakanlık müsteşarı ya da ikinci bir sicil sayılmaz; nüfus kaydı, diploma, noter senedi ya da mahkeme kararı hangisi olursa olsun, Surinam belgesinin şerhi bu mahkeme görevlisinden çıkar. Yetkinin bir mahkemenin yazı işlerinde toplanması Türk okuruna alışılmadık görünebilir; Türkiye’de mahkeme kararının aslına bile şerhi mahkeme değil adli yargı adalet komisyonu başkanlığı koyar. Surinam şerhindeki mahkeme unvanı belgenin türünü değil, yalnız şerh makamını gösterir.
Surinam ile Hollanda’nın Karayip makamları arasındaki sınır
Hollanda’nın HCCH kaydı Avrupa kısmı için asliye mahkemelerini (rechtbanken) sayar; Karayip Hollandası, Aruba, Curaçao ve Sint Maarten için ayrı makamlar bildirir. Surinam bu listede yer almaz: 1975’ten beri ayrı bir devlettir, kendi HCCH satırı ve kendi makamı vardır. Hollanda’nın 1967 uzatması Surinam kaydının başlangıcını açıklar, ama bugün bir Surinam belgesine Hollanda makamı şerh basmaz. Hollanda’nın Türkiye ile ilişkisindeki ETS 063 ve CIEC 17 muafiyetleri de Surinam belgesine uzanmaz; Surinam bu iki sözleşmeye ve CIEC 16’ya katılmamıştır.
Lahey Konferansı üyesi Surinam ve kayıttaki boşluklar
Surinam Lahey Konferansı üyesidir; HCCH üye listesinde Guyana ise yer almaz. Üyelik Sözleşme kaydından ayrı bir bilgidir ve şerhin işleyişini değiştirmez. Makam sayfasında ise iki boşluk vardır: güncelleme tarihi ve ücret bilgisi yoktur; veri kaydı ikisini doğrulanamayan olarak işaretler. HCCH e-APP tablosunda (13 Ağustos 2026) Surinam satırı bulunmaz ve makam sayfası çevrimiçi kayıt adresi vermez; mahkeme yazı işlerinin şerh kütüğünü hangi biçimde tuttuğu bu sitede doğrulanmadı.
Surinam şerhinin dili ve Türkçe çeviri
Sözleşme m.4 şerhin makamın resmî dilinde yazılmasını, başlığın ise her zaman Fransızca olmasını ister. Surinam şerhinin hangi dilde ya da dillerde düzenlendiği bu sitede görülmedi. Surinam’dan gelen belgenin Türkçesi şerhli nüsha üzerinden yapılır ve şerh metninin çeviriye alınıp alınmayacağını belgeyi alan Türk kurumu belirler. Ters yönde, Surinam’a gidecek Türk belgesinde şerh Türk makamındandır: idari belge için valilik ya da kaymakamlık, noter onaylı çeviri ve vekâletname gibi noterlik işlemleri için herhangi bir il ya da ilçedeki vali veya kaymakam, adli sicil kaydı ve mahkeme kararının aslı için adli yargı adalet komisyonu başkanlığı. Surinam kurumlarının Türkiye’de yapılmış çeviriyi hangi dilde ve hangi onayla kabul ettiği ve e-Apostil belgesini nasıl karşıladığı bu sitenin taramasında bulunamadı. Tercüme bürosu metni aktarır; kabul kararı Surinam kurumundadır.