Sudan dosyasına örnek olarak Türkiye’de düzenlenmiş belgeler verilebilir: Türkiye’de okumuş bir Sudanlı öğrencinin diploması, Türkiye’de evlenmiş bir çiftin evlenme kaydı ya da bir şirketin yetki belgesi. Sudan’ın HCCH durum tablosunda satırı olmadığından bu belgeler apostil şerhiyle değil dört onaylı tasdik zinciriyle yola çıkar. Bu sayfa zincirin halkalarını sırasıyla, Sudan’da düzenlenmiş belgenin Türkiye yolunu ve çeviri dilinin neden zincirden önce sorulduğunu anlatır.
Sudan’ın HCCH’deki iki yokluğu ve kaymakamlık penceresi
HCCH durum tablosunda Sudan satırı yoktur; Sudan, Lahey Konferansı’nın 95 üyesi arasında da geçmez. Kaymakamlık ya da valilik penceresinde bunun karşılığı, Sudan hedefli belgenin apostille değil Dışişleri metnindeki tasdik zinciriyle yürümesidir. Memura hedef ülkenin Sudan olduğu söylenir; apostilli belge Dışişleri Tasdik Birimi’nde işlem görmez. Sudan, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine de katılmamıştır; hiçbir belge türü için muafiyet yolu yoktur.
Hartum’a giden Türk diplomasının dört halkası
Zincir Dışişleri metnindeki sırayla kurulur. Belge önce Sudan kurumunun istediği dile çevrilir ve noter çevirmenin imzasını onaylar; diploma tek nüshaysa noterin “aslı gibidir” sureti üzerinden çalışılır ve çeviri bu suret üzerinden yapılır. İkinci halkada belgenin düzenlendiği yerin valiliği ya da kaymakamlığı noterin imzasını tasdik eder. Bu tasdik yeri Dışişleri’nin tarihsiz bilgilendirme metnine dayanır; Noterlik Kanunu m.199’un 2024’teki değişikliğinin bu tasdiki de kapsayıp kapsamadığı bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Üçüncü halkada Dışişleri Tasdik Birimi mülki amirliğin imzasını onaylar; başvuru usulü için Tasdik Birimi’nin kendi sayfasına bakılır. Dördüncü halka Sudan’ın Türkiye’deki temsilciliğidir; Dışişleri metni bu halkayı saymaz ve temsilciliğin usulü bu sitede araştırılmadı.
Sudan diplomasının Türkiye yolu ve denklik öncesi tasdik
Ters yönde, Sudan’da alınmış bir diploma ya da doğum kaydı Türkiye’ye Dışişleri metnindeki iki yoldan biriyle gelir: belge Sudan’dayken oradaki T.C. temsilciliğinde tasdik ettirilir, ya da Türkiye’de Sudan temsilciliğinde onaylatılıp bu onay Dışişleri Bakanlığı’nda veya temsilciliğin bulunduğu ilin valiliğinde tasdik edilir. Sudan temsilciliğinin bulunduğu il bu sitede doğrulanmadı. Denklik ya da nüfus işlemini yapan Türk kurumu belgeyi tasdik zinciri tamamlandıktan sonra noter onaylı Türkçe çeviriyle işleme alır; tasdik kayıtlarını çeviride görmek isteyip istemediğini de o kurum söyler.
Arapça ya da İngilizce: Sudan kurumunun dil tercihi bilinmiyor
Sudan kurumlarının Türk belgesinde Arapça mı İngilizce mi çeviri istediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Bu soru zincire başlamadan önce belgeyi alacak kuruma sorulur, çünkü Türkiye’de yapılan çeviri zincirin ilk halkasıdır; valilik, Dışişleri ve temsilcilik onayları çevirinin noter onayı üzerine dizilir ve dil sonradan değişirse dört onay da yenilenir. Sudan kurumu çeviriyi kendi ülkesinde yaptıracaksa Türk tarafında hangi onayların gerektiği de o kurumdan öğrenilir.
Sudan temsilciliği için incelenmeyen noktalar
Sudan temsilciliğinin tasdik usulü, istediği ek belgeler, işlem süresi ve harcı bu sitede incelenmedi; bu bilgiler temsilcilikten yazılı olarak alınır. Tercüme bürosu metni aktarır; tasdik halkalarını yürütmez ve Sudan makamının kararı hakkında görüş bildirmez.