Şili’de HCCH tablosundaki tarih ile elektronik şerhin başladığı ay aynıdır: Ağustos 2016. Bu sayfa 2016 tarihini, HCCH makam sayfasının saydığı dört makamı, e-APP tablosunun beşinci olarak eklediği Dışişleri’ni, consulta.apostilla.gob.cl kaydını ve Şili’nin Kosova itirazının Türk dosyasına yalnız üçüncü ülke üzerinden dokunmasını anlatır.
Şili’de Sözleşme ile elektronik şerh aynı ayda başladı
Şili katılma belgesini 16 Aralık 2015’te tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 30 Ağustos 2016’dır. Altı aylık itiraz süresinde hiçbir devlet itiraz etmedi; Türkiye de etmedi ve HCCH tam raporunda iki ülke arasında bir istisna kaydı bulunmaz. HCCH e-APP tablosuna göre (13 Ağustos 2026) Şili’de elektronik apostil Ağustos 2016’dan beri düzenlenmektedir. Şili’den gelen belgede şerh bu yüzden elektronik olabilir; kâğıt şerhin de basılıp basılmadığı tabloda yazmaz. Şili, Lahey Konferansı üyesidir.
Adalet, Eğitim, Sağlık ve nüfus servisi: Şili’nin dört şerh makamı
HCCH makam sayfası (7 Nisan 2022 güncellemesi) Şili’de şerh yetkisini dört kuruma dağıtır: Adalet Bakanlığı (müsteşarlık ve bölge bakanlık sekreterlikleri), Eğitim Bakanlığı’nın bölge sekreterlikleri, Sağlık Bakanlığı’nın bölge sekreterlikleri ile diğer makamları ve Nüfus ve Kimlik Kayıt Servisi. Hangi belgenin hangi makama gittiğini HCCH özeti bir listeyle vermez ve bu dağılım bu sitede doğrulanmadı. Dört kurumun dördü de HCCH’ye bildirilmiş makamdır. Ücret bilgisi HCCH sayfasında yoktur; veri kaydı bunu doğrulanamayan olarak işaretler.
Makam sayfasında dört, e-APP tablosunda beş: Şili Dışişleri’nin yeri
HCCH’nin iki sayfası Şili için farklı sayıda makam sayar. Makam sayfası dört kurum verirken e-APP tablosu elektronik apostil düzenleyen makamlar arasında Adalet, Eğitim, Sağlık ve Dışişleri bakanlıklarının ilgili birimleri ile nüfus servisini sayar; Dışişleri yalnız e-APP tablosunda vardır. Makam sayfası 7 Nisan 2022, tablo 13 Ağustos 2026 tarihlidir; farkın nedeni bu sitede doğrulanmadı. Pratik sonuç şudur: Şili’den gelen bir belgede Dışişleri Bakanlığı şerhi görülürse bu, e-APP tablosuna göre bildirilmiş bir makamın şerhidir ve kayıttan sorgulanır.
consulta.apostilla.gob.cl ile Şili şerhinin doğrulanması
Şili’nin çevrimiçi kaydı consulta.apostilla.gob.cl adresinde bağlantıyla sorgulanır; hem HCCH makam sayfası hem e-APP tablosu aynı adresi verir, bu yüzden Şili’de Uruguay ya da Paraguay’daki gibi iki adres sorunu yoktur. Türk kurumu ya da noter, Şili’den gelen diploma, doğum kaydı ya da vekâletnamedeki şerhi bu kayıttan sorgular. Elektronik belgenin Türk kurumunca dosya olarak mı, çıktı olarak mı istendiği kurumun kendi usulüne bağlıdır ve bu sitede ölçülmedi; kâğıt apostilin Şili’de hâlâ basılıp basılmadığı da tabloda yazmaz.
Şili’nin Kosova itirazı ve Türk belgesine dokunmayan sonuç
HCCH tam raporunda Şili, Kosova’nın katılmasına itiraz eden devletler arasında sayılır; Şili ile Kosova arasında Sözleşme uygulanmaz. Türkiye Kosova’ya itiraz etmedi ve Türk belgesi bu itirazdan etkilenmez. İtiraz yalnız üç ülkeli dosyada işler: Türkiye’de yaşayan bir kişi Kosova’dan aldığı bir belgeyi Santiago’ya göndermek zorunda kaldığında itiraz kaydı devreye girer; iki devlet arasında bu durumda hangi yolun işlediği bu sitenin taradığı kaynaklarda yazmaz ve belgeyi alacak Şili makamına sorulur. Şili, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır; Türkiye ile arasında apostil dışında tasdiki kaldıran bir düzenleme bu sitenin taramasında görülmedi ve nüfus belgelerinde formül muafiyeti yoktur.
Türk diploması ve nüfus belgesi Şili’ye: şerh nereden alınır
Santiago’ya gidecek Türk belgesinde şerhi Türk makamı basar. Diploma ve nüfus kayıt örneği gibi idari belgede yetki valilik ya da kaymakamlıktadır; noter onaylı çeviri ve vekâletname gibi her noterlik işleminde de aynı makam yetkilidir ve noterin bulunduğu il şartı 2024’te kalkmıştır. Adli sicil kaydı ve mahkeme kararının aslı adli belgedir; şerhlerini adli yargı adalet komisyonu başkanlığı basar. Adli sicil kaydı, mahkeme kararı ve nüfus kayıt örnekleri e-Apostil sistemindeki altı belge türü arasındadır; Türk elektronik belgesinin Şili kurumunda nasıl karşılandığı bu sitede doğrulanmadı ve belgeyi alacak kuruma sorulur. Şerhli belge Dışişleri Tasdik Birimi’ne götürülmez ve Şili temsilciliğinden geçmez. Şili kurumlarının İspanyolca dışında bir çeviri kabul edip etmediği doğrulanmadı; Türkiye’de yapılan İspanyolca çevirinin noter onayına ayrıca apostil alınır ve apostil noterin imzasıyla mührünü doğrular, çevirinin metnini değil. Şili’den gelen belgenin Türkçe çevirisinde elektronik şerhin nasıl ele alınacağını kaynaklar yazmaz; bunu belgeyi alan Türk kurumu ve çeviriyi onaylayacak noter belirler. Doğrulanmayan noktalar: dört makam arasındaki kesin belge dağılımı, Dışişleri’nin makam sayfasındaki eksikliğinin nedeni, ücret ve Türk e-Apostil belgesinin kabul biçimi. Tercüme bürosunun rolü metnin aktarılmasıyla sınırlıdır; makam seçimi ve kabul kararı Şili tarafındadır.