Senegal, Türk belgesi için apostil zincirine 2023 baharında geçen Batı Afrika ülkelerindendir; geçişe iki devlet itiraz etti, üçüncüsünün itirazının geri çekilmesi ise 2026’da sonuç doğurdu. Bu sayfa 2023 tarihini, Dakar’da şerhi imzalayan üç görevliyi, itirazların Türk dosyasına yalnız üçüncü ülke üzerinden dokunmasını, tarihten önce ve sonra düzenlenen belgenin farkını ve Fransızca çevirinin yerini anlatır.
Senegal kaydındaki 2023 tarihi: Batı Afrika’da yeni apostil ülkesi
Senegal katılma belgesini 13 Temmuz 2022’de tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 23 Mart 2023’tür. Aradaki sekiz ay, Sözleşmenin 12. maddesinin diğer devletlere tanıdığı altı aylık itiraz süresini ve sonrasındaki bekleme dönemini kapsar. Türkiye itiraz etmedi; HCCH tam raporunda Türkiye ile Senegal arasında bir istisna kaydı bulunmaz ve iki ülke arasındaki tarih Senegal’in kendi tarihidir. Senegal, Lahey Konferansı üyesi değildir; üyelik olmadan Sözleşmeye katılan devletlerdendir. Senegal, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır; Türkiye ile arasında apostil dışında tasdiki kaldıran bir düzenleme bu sitenin taramasında görülmedi.
Üç görevli, tek bakanlık: Dakar’da apostili kim imzalar
HCCH makam sayfasına göre (22 Temmuz 2022 güncellemesi) Senegal’de apostil yetkisi Dışişleri ve Yurt Dışındaki Senegalliler Bakanlığı’ndadır ve üç görevli tarafından kullanılır: Hukuk ve Konsolosluk İşleri Direktörü, Şansölyelik Bölümü Başkanı ve Nüfus Kayıt Ofisi Başkanı. Üç imzanın belge türüne göre mi, iş yüküne göre mi dağıldığı HCCH özetinde yazmaz ve bu sitede doğrulanmadı; HCCH kaydında üç görevli de Sözleşmenin 6. maddesine göre bildirilmiş makamın imza yetkilisi olarak geçer. Ücret bilgisi HCCH sayfasında yoktur; veri kaydı bunu doğrulanamayan olarak işaretler ve bu sayfada da yazılmaz.
Almanya ve Avusturya itirazı, Hollanda ile 28 Ocak 2026’dan beri apostil
Senegal’in katılmasına Almanya ve Avusturya itiraz etti; bu iki devletle Senegal arasında Sözleşme uygulanmaz. Hollanda da itiraz etmişti; HCCH kaydına göre Hollanda itirazını geri çekti ve geri çekme 28 Ocak 2026’dan itibaren sonuç doğurdu. Türk belgesi bu itirazlardan etkilenmez. İtirazın Türkiye’deki yansıması üç ülkeli dosyadır: Türkiye’de yaşayan bir kişinin Almanya’dan aldığı belgeyi Dakar’a göndermesi gerektiğinde Almanya ile Senegal arasında Sözleşme uygulanmaz ve hangi yolun işlediği kaynakta yoktur; Hollanda belgesi ise 28 Ocak 2026’dan beri apostille gider.
23 Mart 2023’ten önce ve sonra düzenlenen Senegal belgesi
23 Mart 2023’ten sonra düzenlenen belgede Türk kurumu apostil bekler ve konsolosluk tasdiki aramaz. Tarihten önce düzenlenmiş ama bugün ilk kez Türkiye’de kullanılacak bir Senegal belgesi için hangi yolun işlediği bu sitede doğrulanmadı; belge sahibi Senegal makamına yeni tarihli bir şerh isteyip isteyemeyeceğini sorar. HCCH e-APP tablosunda (13 Ağustos 2026) Senegal satırı yoktur; elektronik apostil ya da çevrimiçi doğrulama kaydı bildirilmemiştir.
Türk belgesi Dakar’a: fiziki şerh ve e-Apostil belgesi
Senegal’e gidecek Türk belgesinde şerhi Türk makamı basar: idari belge ve her noterlik işlemi için valilik ya da kaymakamlık, mahkeme kararının aslı için adli yargı adalet komisyonu başkanlığı. Onikişubat, belge nereden verilmiş olursa olsun tasdik yaptığını belirtir; Develi Kaymakamlığı yalnız ilçesindeki kurumları anar; NK m.199’daki herhangi il ya da ilçe kuralı noter işlemine özgüdür, idari belgede ortak uygulama doğrulanmadı. Şirket dosyasında imza sirküleri ve vekâletname noter işlemi olarak apostil alır; ticaret ya da gümrük işlemiyle doğrudan ilgili idari belge Sözleşme kapsamı dışındadır ve o belge için ayrı yol sorulur. Altı belge türü için e-Apostil seçeneği vardır; Türk elektronik belgesinin Dakar’da kabul biçimi bu sitede doğrulanmadı. Şerhli belge Dışişleri Tasdik Birimi’ne götürülmez ve Senegal temsilciliğinden geçmez.
Fransızca çeviri ve Senegal için doğrulanmayan ücret
Senegal kurumlarının hangi dilde çeviri istediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı; belgeyi alacak kuruma sorulur. Türkiye’de yapılan çeviri noterden geçer ve noter onayına ayrıca apostil alınır; şerh çevirinin doğruluğunu değil noterin imzasını doğrular. Senegal’den gelen belgede Türkçe çeviri şerhten sonra yapılır; Fransızca şerhin çeviri kapsamında olup olmadığı, belgenin sunulacağı Türk kurumuna danışılarak netleşir. Doğrulanmayan noktalar şunlardır: Senegal makamının ücreti, üç görevli arasındaki belge dağılımı, tarihten önce düzenlenmiş belgenin bugünkü yolu ve Türk e-Apostil belgesinin kabul biçimi. Tercüme bürosu bu dosyada metni aktarır; şerhi basmaz ve Senegal kurumunun kararını öngörmez.