Letonya’da apostil yetkisi tek bir kurumdadır ve bu kurum bir bakanlık ya da mahkeme değil, Yeminli Noterler Konseyi’dir. Elektronik apostil 2019’dan beri kullanılır. Türk belgesi için asıl fark muafiyet tarafındadır: Letonya çok dilli nüfus belgesi sözleşmesine katılmamıştır, bu yüzden Formül A, B ve C Letonya’da apostil ister; buna karşılık 1968 Avrupa Sözleşmesi 2022’den beri konsolosluk belgelerini tasdikten kurtarır. Bu sayfa bu dört noktayı anlatır.
Tek makam: Yeminli Noterler Konseyi
HCCH makam sayfasına göre (13 Ocak 2026) Letonya’da apostili Letonya Yeminli Noterler Konseyi verir; belge türüne göre ikinci bir makam yoktur. Mahkeme kararı, diploma, nüfus kaydı ve noter işlemi aynı kanaldan geçer. Türkiye’deki düzenle karşılaştırıldığında iki fark vardır: Türkiye’de apostil yetkisi belge türüne göre mülki amirlik ile adalet komisyonu arasında bölünmüştür ve noterin apostil yetkisi yoktur. Letonya’dan gelen belgede şerhi bir noterlik kurumunun basmış olması bu yüzden olağandır. Ücret HCCH sayfasında yazılıdır ve buraya alınmaz.
Temmuz 2019’dan beri elektronik apostil, iki doğrulama adresi
HCCH e-APP tablosu Letonya’da elektronik apostilin Temmuz 2019’da başladığını yazar. Doğrulama adresi iki kaynakta iki farklı biçimde görünür: makam sayfası notary.lv altında bir doğrulama sayfası verirken e-APP tablosu latvijasnotars.lv altında bir sayfa gösterir. İkisi de Noterler Konseyi’nin adresidir; hangisinin güncel olduğu bu sitenin taramasında kontrol edilmedi. Türk kurumunun hangi adresi kullanması gerektiğine dair resmî bir yönlendirme de bu sitenin taramasında bulunamadı.
Çok dilli formül Letonya’da işlemez
Letonya CIEC 16’ya da CIEC 17’ye de katılmamıştır. Sonuç, Almanya ya da Lüksemburg dosyasına alışık olanlar için ters gelir: Türk nüfus müdürlüğünden çok dilli alınan doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri Letonya makamı önünde muafiyetten yararlanmaz; bu belgelere de apostil alınır ve Letonya kurumu isterse çeviri eklenir. Evlilik amacıyla sunulan bekârlık ya da ikamet belgesi için de tasdik muafiyeti yoktur. Formülün çok dilli olması çeviri ihtiyacını azaltabilir, ama apostil ihtiyacını kaldırmaz.
21 Ağustos 2022: 1968 Avrupa Sözleşmesi Letonya’da başladı
Avrupa Konseyi tablosuna göre ETS 063 Letonya için 21 Ağustos 2022’den beri uygulanır; Türkiye için tarih 23 Eylül 1987’dir. O tarihten bu yana Türkiye’nin Letonya’daki temsilciliğinde düzenlenen belge Letonya makamı önünde, Letonya’nın Türkiye’deki temsilciliğinde düzenlenen belge Türk makamı önünde ek onay istemez. Apostil Sözleşmesi konsolosluk belgelerini kapsam dışı bıraktığı için bu muafiyet 2022’den önce Letonya yönünde yoktu; eski tarihli konsolosluk belgesiyle kurulmuş dosyalarda o dönemin usulü geçerliydi.
Letonya belgesi Türkiye’ye: noter şerhi ve Türkçe çeviri
Letonya 11 Mayıs 1995’te katıldı; HCCH satırı 30 Ocak 1996 tarihini gösterir ve Türkiye ile arasında itiraz kaydı yoktur. Letonya’da düzenlenmiş bir belge Noterler Konseyi’nin apostiliyle Türkiye’ye gelir; apostilli evrak Dışişleri Bakanlığı’nca ayrıca tasdik edilmez. Belge Türkiye’de noter onaylı Türkçe çeviriyle sunulur; Noterler Konseyi şerhinin de çevrilmesi gerekip gerekmediği Türk kurumunun kararıdır. AB’nin 2016/1191 tüzüğü Letonya ile diğer üye devletler arasında bazı belgeleri apostilden muaf tutar; Türk belgesi bu tüzüğün dışındadır ve Türkiye’ye gelen Letonya belgesi için de tüzük işlemez.
Letonya dosyasında kontrol edilmeyen noktalar ve çeviri
Doğrulanmayanlar: iki doğrulama adresinden hangisinin güncel olduğu, kâğıt apostilin sürüp sürmediği, Letonya kurumlarının çeviri dili tercihi ve Türk e-Apostil çıktısına yaklaşımı. Türk belgesi Letonya’ya giderken çeviri Türkiye’de yapılacaksa noter onaylı çeviriye ayrıca apostil alınır; Letonya kurumunun Türkiye’de yapılmış çeviriyi kabul edip etmediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı; çevirinin nerede yapılacağı ve Türkiye’de neyin tamamlanacağı Letonya kurumuna sorulur. Tercüme bürosu metni aktarır; muafiyetin olmadığını söyleyebilir ama apostili kendisi vermez ve belgenin kabul edilip edilmeyeceğini değerlendirmez.