Guyana apostil düzenine yakın tarihte girdi: Türkiye ile ilişki 18 Nisan 2019’da başladı. Surinam’ın HCCH kaydı 1975’e uzanırken Guyana’nınki kırk yılı aşkın süre sonra açıldı. Bu sayfa 2018 katılımını, 2019 öncesi ve sonrası ayrımını, Guyana’daki tek şerh makamını, makam sayfasının tarihini ve Guyana belgesinin Türkçe çevirisini anlatır.
Guyana’nın 2018 katılımı ve itirazsız geçen süre
Guyana katılma belgesini 30 Temmuz 2018’de tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 18 Nisan 2019’dur ve satır A işaretlidir. m.12’deki altı aylık itiraz süresinde Türkiye de öteki devletler de itiraz etmedi; iki ülke arasındaki başlangıç bu yüzden Guyana’nın kendi tarihidir. Guyana da sonraki katılmalara itiraz etmemiştir ve HCCH tam raporundaki Kosova notunda adı geçmez. Guyana Lahey Konferansı üyesi değildir; bu, Sözleşme kaydından ayrı bir bilgidir.
18 Nisan 2019 öncesi ve sonrası Guyana dosyası
Bu tarihten önce iki ülke arasında apostil yolu yoktu. Dışişleri Bakanlığı’nın bilgilendirme notu, apostil edilmeyecek bir Türk belgesi için bugün çeviri, noter onayı, valilik ya da kaymakamlık tasdiki ve Tasdik Birimi halkalarını sayar; 2019 öncesinde Guyana dosyalarında hangi usulün izlendiği ise bu sitede araştırılmadı. 18 Nisan 2019’dan beri Guyana belgesi Türkiye’ye Guyana şerhiyle, Türk belgesi de Guyana’ya Türk şerhiyle gider. Eski usulle tasdik edilmiş bir Guyana belgesinin bugün bir Türk kurumunda yeniden kullanılmasında hangi kuralın uygulandığı bu sitenin taramasında bulunamadı; belgeyi alacak kuruma sorulur.
Guyana Dışişleri’nde Protokol ve Konsolosluk İşleri Dairesi
HCCH makam sayfasına göre Guyana’da şerh yetkisi Dışişleri Bakanlığı’na bağlı Protokol ve Konsolosluk İşleri Dairesi’ndedir (Protocol and Consular Affairs Department). Başka bir makam, bölge ofisi ya da belge türüne göre ayrım bildirilmemiştir. Guyana’dan gelen doğum kaydı, diploma, mahkeme belgesi ya da noter senedi Türk kurumunun önüne bu dairenin şerhiyle gelir. Dairenin adında konsolosluk sözcüğünün geçmesi şerhi bir konsolosluk belgesi yapmaz: Sözleşme m.1’in dışarıda bıraktığı şey diplomasi ve konsolosluk memurlarının düzenlediği belgelerdir, şerh makamının adı değil.
Guyana makam sayfasının Ağustos 2018 tarihi
Makam sayfası 21 Ağustos 2018’de, yani katılma belgesinin tevdiinden üç hafta sonra ve Sözleşmenin Guyana bakımından işlemeye başlamasından yaklaşık sekiz ay önce yazılmıştır; o günden beri güncelleme görünmez. Sayfada ücret bilgisi yoktur ve veri kaydı ücreti doğrulanamayan olarak işaretler. HCCH e-APP tablosunda (13 Ağustos 2026) Guyana satırı yoktur ve makam sayfası çevrimiçi kayıt adresi vermez. Guyana, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır.
Türk belgesi Guyana’ya ve Guyana belgesinin Türkçe çevirisi
Guyana’ya gidecek Türk belgesine şerhi Türk makamı basar. İdari belgelerde, nüfus kayıt örneğinden diplomaya, valilik ya da kaymakamlık yetkilidir. Noterlik işlemlerinde, noter onaylı çeviri ve vekâletname dahil, şerh yine vali ya da kaymakamdan alınır; NK m.199 değişikliğiyle başvuru yeri serbest bırakılmıştır. Adli belgeler, yani adli sicil kaydı ve mahkeme kararının aslı, adli yargı adalet komisyonu başkanlığından şerh alır. Şerhli belge Dışişleri Tasdik Birimi’nden geçmez. Guyana kurumlarının Türkiye’de yapılmış çeviriyi hangi dilde ve hangi onayla kabul ettiği ve elektronik Türk şerhini nasıl karşıladığı bu sitenin taramasında bulunamadı. Guyana’dan gelen belgenin Türkçesi şerh basılmış nüsha üzerinden yapılır; şerh metninin çeviriye dahil edilip edilmeyeceğini belgeyi alan Türk kurumu belirler. Tercüme bürosu metni aktarır; 2019 öncesi tasdikli belgenin durumu hakkında görüş vermez.