Estonya, apostil yetkisini mahkemeye ya da bakanlığa değil noterlere veren ülkelerdendir ve bunu Fransa’dan on beş yıl önce, 2010’da yaptı. Elektronik apostil 2017’den beri kullanılır ve doğrulama noter odasının sayfasından yapılır. Türk belgesi için Estonya yolu apostille kurulur; nüfus belgelerinde ise çok dilli formül apostili gereksiz kılar. Bu sayfa noter düzenini, elektronik kaydı, Estonya’nın Bangladeş itirazını ve AB tüzüğünün Türk belgesine değmeyen sınırını anlatır.
1 Ocak 2010’dan beri apostili noterler basıyor
HCCH makam sayfasına göre (11 Ağustos 2025) Estonya’da apostil 1 Ocak 2010’dan beri Adalet Bakanlığı’nın gözetimindeki noterler tarafından verilir; irtibat noktası Noterler Odası’dır. Belge türüne göre makam ayrımı yoktur: mahkeme kararı, diploma ve nüfus kaydı aynı noter kanalından geçer. Türkiye’de noterin apostil verme yetkisi yoktur; noter yalnız kendi işlemini yapar, apostili valilik ya da kaymakamlık basar. Bu fark Estonya’dan gelen belgede şaşırtıcı görünebilir: şerhin altında noter imzası bulunur ve bu, belgenin noter onaylı suret olduğu anlamına gelmez, apostilin kendisidir. Ücret HCCH sayfasında yazılıdır.
Aralık 2017: elektronik apostil ve apostill.notar.ee
HCCH e-APP tablosu Estonya’da elektronik apostilin Aralık 2017’de Noterler Odası kanalında başladığını, çevrimiçi doğrulama kaydının apostill.notar.ee adresinde olduğunu yazar; makam sayfası da notar.ee üzerindeki apostil sayfasını gösterir. Estonya’dan gelen elektronik apostilli belgeyi alan Türk kurumu şerhi bu kayıttan kontrol eder. Kâğıt apostilin hâlâ verilip verilmediği ve Estonya makamlarının Türk e-Apostil belgesini hangi biçimde istediği bu sitenin taramasında kontrol edilmedi.
Estonya’nın Bangladeş itirazı üç ülkeli dosyada
Estonya 11 Aralık 2000’de katıldı; HCCH satırı 30 Eylül 2001 tarihini gösterir ve Türkiye itiraz etmedi. Estonya’nın kendisi ise Bangladeş’in katılmasına itiraz eden devletler arasındadır; Bangladeş belgesi Estonya’da, Estonya belgesi Bangladeş’te apostille kullanılamaz. Türkiye ile Estonya arasındaki dosyada bunun etkisi yoktur. Etkisi, Türkiye’de öğrenim gören bir Bangladeş vatandaşının Estonya’ya gidecek ülke belgesinde görülür: o belgenin yolu kaynakta yazmaz ve Estonya makamına sorulur; Türkiye’de alınan diploma ise Türk belgesidir ve apostille gider.
Formül A, B, C Estonya’ya apostilsiz; kalan nüfus belgesi apostille
Estonya CIEC 16’ya 24 Aralık 2011’den beri bağlıdır. Türk nüfus müdürlüğünden çok dilli alınan doğum, evlenme ve ölüm kayıt örnekleri Estonya makamı önünde apostil aramaz; çeviri konusunda Estonya kurumunun ne istediği bu sitede ölçülmedi. Nüfus kayıt örneği, yerleşim yeri belgesi ve aile cüzdanı sureti formül belgesi değildir; bunlar apostil ister. CIEC 17’ye katılmadığı için evlilik amacıyla sunulan bekârlık ya da ikamet belgesi de apostille gider. ETS 063 Estonya için 17 Haziran 2011’den beri işler: iki ülkenin konsolosluk belgeleri karşılıklı olarak tasdikten muaftır.
AB tüzüğü Estonya içinde işler, Türk belgesinde işlemez
AB’nin 2016/1191 sayılı tüzüğü 16 Şubat 2019’dan beri üye devletler arasında doğum, evlilik, sabıka kaydı yokluğu gibi belgeleri apostilden muaf tutar. Estonya üye devlettir ve bir Alman ya da Fransız belgesi Estonya’ya bu tüzükle apostilsiz gider. Türkiye tüzüğün dışındadır; Türk belgesi Estonya’da bu muafiyetten yararlanmaz. AB içi muafiyet haberleri bu yüzden Estonya’ya giden Türk belgesi için ölçü değildir. Türk belgesinin muafiyeti yalnız CIEC 16 ve ETS 063 kapsamındaki belgelerde vardır.
Estonya dosyasında çeviri ve kontrol edilmeyenler
Estonya belgesi Türkiye’de noter onaylı Türkçe çeviriyle sunulur; Noterler Odası kanalından gelen şerhin çeviriye girip girmeyeceği Türk kurumuna sorulur. Türk belgesi Estonya’ya giderken çevirinin dili ve yeri belgeyi alacak Estonya kurumundan öğrenilir; Türkiye’de yapılan çeviri noter onayı üzerinden ayrıca apostillenir ve bu apostili de valilik ya da kaymakamlık verir. Bu sitenin taramasında doğrulanmayan noktalar: kâğıt apostilin sürüp sürmediği, Estonya kurumlarının çeviri dili tercihi ve Türk e-Apostil çıktısının kabul biçimi. Tercüme bürosu metni aktarır; noterin Estonya’daki rolü ile Türkiye’deki rolü arasındaki farkı belge sahibine anlatabilir, ama şerhi kendisi vermez.