Bolivya, HCCH tablosunda satırı bulunduğu hâlde Türkiye’nin resmî e-Apostil sisteminin ülke listesinde adı geçmeyen ülkelerdendir; aynı boşluk Bangladeş ve Ruanda için de görülür ve o sayfalarda ayrıca anlatılır. Bu sayfa 2018 tarihini, Lahey Konferansı üyesi olmadan katılan bir devletin konumunu, üç şehre yayılmış tek makamı, Nisan 2019 elektronik geçişini ve VerificaApostilla kaydını, Türk listesindeki boşluk hakkında kaynakların söylediğini ve söylemediğini ve İspanyolca çevirinin yerini anlatır.
Bolivya kaydı: 2018 tarihi, üyelik yok, itiraz yok
Bolivya katılma belgesini 6 Eylül 2017’de tevdi etti; HCCH durum tablosundaki tarih 7 Mayıs 2018’dir. Altı aylık itiraz süresinde hiçbir devlet itiraz etmedi; Bolivya da hiçbir katılmaya itiraz etmedi ve Kosova notunda adı geçmez. Türkiye ile Bolivya arasında HCCH tam raporunda bir istisna kaydı yoktur; iki ülke arasındaki tarih Bolivya’nın kendi tarihidir. Bolivya, Lahey Konferansı üyesi değildir: HCCH üye listesinde adı geçmez, Apostil Sözleşmesi durum tablosunda ise satırı vardır. Bolivya, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır; nüfus belgelerinde formül muafiyeti yoktur.
La Paz, Santa Cruz, Cochabamba: Bolivya’da üç ofisli tek makam
HCCH makam sayfasına göre (11 Mayıs 2020 güncellemesi) Bolivya’da şerh yetkisi Dışişleri Bakanlığı’ndadır ve yetki üç şehirde kullanılır: La Paz’daki merkez ofis ile Santa Cruz ve Cochabamba’daki bölge ofisleri. HCCH sayfası üç ofis arasında bir iş bölümü yazmaz; hangi ofise başvurulacağı bu sitede doğrulanmadı. Santa Cruz ve Cochabamba ofisleri de La Paz’daki merkez gibi HCCH’ye bildirilmiş makamdır. Ücret bilgisi HCCH sayfasında yoktur; veri kaydı bunu doğrulanamayan olarak işaretler ve bu sayfada da yazılmaz. Makam kaydı 2020 tarihlidir; sonraki değişiklikler bu sitede izlenmedi.
Nisan 2019’dan beri Bolivya e-apostili ve VerificaApostilla kaydı
HCCH e-APP tablosuna göre (13 Ağustos 2026) Bolivya Dışişleri Bakanlığı Nisan 2019’dan beri elektronik apostil düzenlemektedir; Sözleşmenin Bolivya’da işlemeye başlamasından bir yıldan az bir süre sonra. Kayıt rree.gob.bo altındaki VerificaApostilla sayfasında bağlantıyla sorgulanır. Bolivya’dan Türkiye’ye gelen 2019 sonrası bir diploma ya da doğum kaydı bu yüzden elektronik şerh taşıyabilir; Türk kurumu ya da noter şerhi bu kayıttan doğrular. Üç ofisin de elektronik şerh düzenleyip düzenlemediği tabloda yazmaz; tablo makamı tek satırda verir. Kâğıt apostilin sürüp sürmediği ve elektronik belgenin Türk kurumunca hangi biçimde istendiği bu sitede doğrulanmadı.
Bolivya’nın Türk e-Apostil listesindeki boşluğu
Resmî e-Apostil sisteminin etkin ülke listesinde 21 Eylül 2026 okumasında Bolivya adı bulunmadı; HCCH tablosunda ise Bolivya satırı vardır ve bu sitenin veri kaydı ülke listesi için HCCH tablosunu esas alır. e-Apostil’in ülke listesi bir başvuru ekranının seçenekleridir; ne zaman güncellendiği bilinmez ve aynı okumada listede satırı bulunan ama HCCH tablosunda olmayan bir ülke de vardır, yani liste iki yönde de tam değildir. Ekranda ülke seçilemediğinde başvurunun ne olacağını resmî kaynaklar yazmaz ve bu sitenin taramasında bulunamadı. Kâğıt apostilin makamı ise belge türünden gelir: nüfus kayıt örneğinde valilik ya da kaymakamlık, adli sicil kaydında ve mahkeme kararının aslında adli yargı adalet komisyonu başkanlığı. Listedeki boşluğun nedeni bu sitede doğrulanmadı.
Bolivya belgesi Türkiye’ye: elektronik şerhin doğrulanması
Bolivya’da düzenlenmiş bir doğum kaydı, diploma ya da noter vekâletnamesi Türkiye’ye Dışişleri’nin üç ofisinden birinin şerhiyle gelir; şerhli belge Türkiye’de Dışişleri Bakanlığı’nca ayrıca tasdik edilmez. 2019 sonrası şerh elektronik olabilir ve VerificaApostilla kaydından sorgulanır; Nisan 2019’dan önce basılmış şerhlerin aynı kayıttan sorgulanıp sorgulanamadığı tabloda yazmaz ve doğrulanmadı. Türkçe çevirinin biçimini ve şerhin ya da elektronik şerhteki kayıt bilgisinin çeviriye girip girmeyeceğini belgeyi alan Türk kurumu belirler. Türkiye’den La Paz’a giden belgede ise şerhi Türk makamı basar: idari belge ve her noterlik işlemi için valilik ya da kaymakamlık, mahkeme kararının aslı için adli yargı adalet komisyonu başkanlığı; şerhli belge Dışişleri Tasdik Birimi’ne götürülmez ve Bolivya temsilciliğinden geçmez.
Bolivya dosyasında İspanyolca çeviri ve HCCH’de yazmayan ücret
Bolivya kurumlarının İspanyolca çeviriyi hangi imzayla kabul ettiği bu sitenin taramasında doğrulanmadı; belgeyi alacak kuruma sorulur. Türkiye’de yapılan çeviri noterden geçer ve noter onayına ayrıca apostil alınır; apostil noterin imzasını ve mührünü doğrular, çeviri metnine güvence vermez. Doğrulanmayan noktalar şunlardır: Bolivya makamının ücreti, üç ofisin elektronik şerh birliği, Nisan 2019 öncesi şerhlerin sorgulanabilirliği, Türk e-Apostil listesindeki boşluğun nedeni, Türk elektronik belgesinin La Paz’da kabul biçimi ve çeviri dili. Tercüme bürosu metni aktarır ve kayıt bilgisini çeviriye taşır; belgenin hangi ofisten şerh alacağına ve Bolivya kurumunun kararına karışmaz.