Birleşik Arap Emirlikleri’ne giden Türk belgesinde apostil kullanılmaz. BAE’nin HCCH durum tablosunda satırı yoktur; belge, Türk Dışişleri’nin ve ardından BAE temsilciliğinin onayıyla, yani iki ayrı devletin arka arkaya tasdikiyle gider. Fransız Dışişleri’nin bu yol için kullandığı “çift tasdik” terimi durumu iyi anlatır. Bu sayfa çift tasdikin Türk tarafındaki halkalarını, şirket belgelerinin özel durumunu ve BAE’den gelen belgenin yolunu anlatır.
Çift tasdik ne demek
Apostilde tek bir makam tek bir şerh basar ve belge doğrudan hedef ülkede kullanılır. Çift tasdikte ise belgeyi düzenleyen devletin dışişleri makamı belgeyi onaylar, sonra hedef devletin temsilciliği bu onayı tanıyarak kendi onayını ekler. Fransa Dışişleri’nin legalizasyon tablosu bu yolu “double légalisation” diye adlandırır; Türk Dışişleri Tasdik Birimi’nin metni ise yalnız kendi halkasına kadar olan adımları yazar ve temsilcilik halkasını anmaz. BAE için bu son halka, belgeyi alacak BAE kurumunun beklentisinden doğar ve bu sitede usulü araştırılmadı.
Türk tarafındaki üç halka
Dışişleri metni apostil edilmeyecek belge için sırayı üç adımda verir. Önce belge hedef ülkenin diline çevrilir ve çeviri noterde onaylanır; BAE için dilin Arapça mı İngilizce mi olacağı belgeyi alacak kuruma sorulur, çünkü bu sitede doğrulanmadı. Sonra belge, düzenlendiği yerin valiliği ya da kaymakamlığında tasdik edilir; bu tasdik apostil şerhi değildir. Bu tasdik yeri Dışişleri’nin tarihsiz bilgilendirme metnine dayanır; Noterlik Kanunu m.199’un 2024’teki değişikliğinin bu tasdiki de kapsayıp kapsamadığı bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Son olarak Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi belgeyi onaylar; usul için Tasdik Birimi’nin kendi sayfasına bakılır. Bu üç halka bitince dosya BAE temsilciliğine hazırdır.
Şirket belgelerinde ince nokta
Ana sözleşme, imza sirküleri, faaliyet belgesi ya da yetki belgesi gibi şirket belgelerinde bir ayrıntı vardır. Sözleşme m.1, ticaret ve gümrük işlemiyle doğrudan ilgili idari belgeleri apostilin kapsamı dışında bırakır; bu hüküm apostilin sınırını çizer. Aynı ayrımın Sözleşme dışındaki tasdik zincirine nasıl yansıdığı bu sitenin taramasında yazılı bir kaynakta bulunamadı. Dışişleri metni de şirket belgesinin aslıyla mı, noter onaylı bir suretiyle mi zincire gireceğini söylemez; bu, tasdiki yapacak valiliğe ya da kaymakamlığa ve belgeyi alacak BAE kurumuna sorulur.
BAE’den Türkiye’ye gelen belge
BAE’de düzenlenmiş bir belge, örneğin çalışma sözleşmesi, ticaret sicil belgesi ya da evlenme kaydı, Türkiye’ye iki yoldan gelir. Belge ya BAE’deki T.C. temsilciliğinde tasdik ettirilir ya da BAE’nin Türkiye’deki temsilciliğinde onaylatıldıktan sonra, temsilcilik Ankara’daysa Dışişleri Bakanlığı’nda, başka bir ildeyse o ilin valiliğinde tasdik edilir. Türkçe çevirinin biçimini belgeyi alan Türk kurumu belirler; BAE belgesinde apostil şerhi aranmaz, çünkü BAE makamı apostil vermez.
BAE dosyasında doğrulanmayanlar ve çeviri
Bu sitede araştırılmayan noktalar şunlardır: BAE temsilciliğinin tasdik usulü, süresi ve ücreti; BAE kurumlarının çeviri dili tercihi; BAE’de Türk belgesini kabul eden makamların çeviriyi kendi ülkelerinde yaptırmayı isteyip istemediği. Çevirinin zincirdeki yeri bu belirsizliklerden bağımsızdır: çeviri Türkiye’de yapılacaksa zincirin ilk halkasıdır ve bütün onaylar çevirinin noter onayı üzerine kurulur. Belgeyi alacak BAE kurumu çeviriyi kendi tarafında yaptıracaksa Türkiye’de tamamlanacak formaliteler de o kurumdan öğrenilir.