Bangladeş, Türk belgesi için apostil zincirine 2025 baharında geçti ve aynı yıl elektronik apostil vermeye başladı. Buna karşılık Türkiye’nin resmî e-Apostil sisteminin ülke listesinde Bangladeş adı geçmez. Bu sayfa iki listenin neden uyuşmadığını, on iki itirazın Türk belgesine dokunup dokunmadığını, Bangladeş Dışişleri’nin elektronik apostilini ve Türk belgesinin fiziki apostil yolunu anlatır.
Bangladeş için iki resmî liste uyuşmuyor
HCCH durum tablosunda Bangladeş satırı vardır: katılma 29 Temmuz 2024, tablodaki tarih 30 Mart 2025. Türkiye’nin resmî e-Apostil sisteminin etkin ülke listesinde ise 21 Eylül 2026 okumasında Bangladeş adı bulunmadı. Bu sitenin veri kaydı HCCH’yi esas alır, çünkü Sözleşmenin uygulanıp uygulanmadığını belirleyen kayıt HCCH’dedir; e-Apostil listesi ise bir başvuru arayüzünün seçenek listesidir ve güncellenme takvimi bilinmez. Pratik sonuç şudur: Bangladeş hedefli belge için e-Apostil başvurusunda ülke seçilemeyebilir; bu durumda belge valilik ya da kaymakamlıktan fiziki apostille hazırlanır ve bu yol her belge türü için zaten açıktır.
On iki itiraz eden devlet Türk belgesine dokunmaz
Litvanya, Arjantin, Danimarka, Fransa, Yunanistan, Estonya, Hollanda, Belçika, Finlandiya, Avusturya, Çekya ve Almanya Bangladeş’in katılmasına itiraz etti. Bu on iki devletle Bangladeş arasında Sözleşme uygulanmaz. Türkiye listede yoktur ve HCCH kayıtlarında Türkiye adına bir işlem görünmez; Türk belgesi Bangladeş’e apostille gider, Bangladeş belgesi Türkiye’ye apostille gelir. Liste, Türkiye üzerinden yürüyen üç ülkeli dosyalarda önem kazanır: Fransa’dan alınmış bir belgeyi Bangladeş’e götürecek kişi için Sözleşme işlemez; o durumda hangi yolun işlediği bu sitenin taradığı kaynaklarda yazmaz.
Bangladeş Dışişleri’nin elektronik apostili
HCCH makam sayfasına göre Bangladeş’te apostili Dışişleri Bakanlığı’nın Konsolosluk ve Refah Genel Müdürü verir; ücret bilgisi sayfada yoktur ve bu sitede de yazılmaz. HCCH e-APP tablosu Bangladeş için Nisan 2025’ten beri elektronik apostil ve bağlantıyla sorgulanan bir çevrimiçi kayıt gösterir. Bangladeş’ten Türkiye’ye gelen bir diploma ya da nikâh belgesi bu yüzden elektronik apostil taşıyabilir; Türk kurumu ya da noter belgeyi Bangladeş’in çevrimiçi kaydından doğrulayabilir. Elektronik apostilli belgenin Türk kurumlarınca kâğıt çıktısıyla mı, dosya olarak mı istendiği bu sitede ölçülmedi.
Türk belgesi Bangladeş’e: kaymakamlık ve komisyon
Bangladeş’e giden Türk belgesinde apostili Türk makamı verir. Diploma, nüfus kayıt örneği ya da sağlık raporu gibi idari belge için valilik ya da kaymakamlık yetkilidir; noter onaylı çeviri ve vekâletname gibi her noterlik işlemi için de aynı makamlar apostil verir ve noterin bulunduğu il şartı 2024’te kalkmıştır. Onikişubat, belge nereden verilmiş olursa olsun tasdik yaptığını belirtir; Develi ise yalnız kendi ilçesinin belgelerini sayar; NK m.199’daki herhangi il ya da ilçe kuralı noter işlemine özgüdür, idari belgede ortak uygulama doğrulanmadı. Mahkeme kararının aslı adli yargı adalet komisyonu başkanlığından apostillenir. Apostilli belge Dışişleri’ne götürülmez ve Bangladeş temsilciliğine uğramaz. Bangladeş, ETS 063, CIEC 16 ve CIEC 17 sözleşmelerine katılmamıştır; nüfus belgeleri için çok dilli formül muafiyeti yoktur.
Bangladeş’ten gelen belge ve çevrimiçi kayıt
Bangladeş’te düzenlenmiş bir belge artık Dışişleri Bakanlığı’nın apostiliyle Türkiye’ye gelir; apostilli evrak Türkiye’de Dışişleri Bakanlığı’nca ayrıca tasdik edilmez. 30 Mart 2025’ten sonra düzenlenen belgede apostil beklenir. Apostilin gerçekliği çevrimiçi kayıttan sorgulanır; kayıt bağlantıyla çalışır, QR kod bilgisi e-APP tablosunda yoktur. Bangladeş, Lahey Konferansı üyesi olmadığı hâlde Sözleşmeye katılabildi; üyelik ile Sözleşme listesi arasındaki fark burada ters yönde görülür.
Bengalce çeviri ve doğrulanamayan ücret
Bangladeş belgesi Bengalce ya da İngilizce düzenlenmiş olabilir; Türk kurumu her iki hâlde de noter onaylı Türkçe çeviri ister; çevirinin apostil sayfasını da içermesi gerekip gerekmediğini aynı kurum söyler. Türk belgesi Bangladeş’e giderken çevirinin hangi dilde ve nerede yaptırılacağı bu sitede doğrulanmadı; belgeyi alacak kurum bildirir. Türkiye’de yapılan çevirinin noter onayına ayrıca apostil alınır. Doğrulanamayan noktalar: Bangladeş makamının apostil ücreti, e-Apostil ülke listesindeki eksikliğin nedeni ve Türk e-Apostil belgesinin Bangladeş’te hangi biçimde kabul edildiği. Tercüme bürosu metni aktarır; apostili kendisi vermez.