Belge alınmış, apostillenmiş, çevrilmiş ve gönderilmiştir; kurum belgeyi eski bulur ve dosyayı iade eder. Belge sahibi apostilin üzerindeki yeni tarihi gösterir, kurum aldırmaz. Bu sayfa iki ayrı süreyi birbirinden ayırır: apostilin süresi ve belgenin süresi. Birincisi yoktur, ikincisi apostilden etkilenmez.
Belirti: belge kurumun süresini aşmış
İtirazın özü şudur: belge, kurumun kabul ettiği süreden daha eski tarihlidir. İtiraz, adli sicil kaydı, yerleşim yeri belgesi, evlenme ehliyet belgesi, sağlık raporu ve bekârlık belgesi gibi kişinin o anki durumunu gösteren belgelerde doğabilir. Süreyi kurum belirler. İtirazın apostile değil belgeye yöneldiği ilk bakışta anlaşılmaz, çünkü apostil belgenin üzerindeki en yeni tarihtir.
Gerçek neden: apostilin süresi yok, belgenin var
Sözleşme apostil için bir sona erme süresi koymaz. Onikişubat Kaymakamlığı bu boşluğun ne anlama gelmediğini açıkça yazar: Sözleşmede genel bir süre öngörülmemiş olması, apostil yapılan belgenin süresiz geçerli olduğu anlamına gelmez; belgenin kendi mevzuatında geçerlilik ya da güncellik süresi varsa o süre ayrıca uygulanır. Aynı sayfanın son cümlesi bu sayfanın başlığıdır: apostil, süresi dolmuş bir belgeyi yeniden geçerli hâle getirmez. Nedeni Sözleşmenin beşinci maddesindedir: şerh yalnız imzayı, imzalayanın sıfatını ve mührü teyit eder. Belgenin tarihi, güncelliği ve içeriği şerhin konusu değildir. Bazı sayfalarda apostile birkaç aylık ya da bir yıllık bir ömür biçilir; Sözleşmede böyle bir süre yoktur ve bu tür cümleler belgenin süresiyle apostilin süresini birbirine karıştırır.
Süre nereden gelir
Belgenin süresi iki kaynaktan gelir. Birincisi belgeyi düzenleyen Türk mevzuatıdır; bazı belgeler belirli bir süre için düzenlenir ve bu süre belgenin üzerinde yazar. İkincisi belgeyi alacak kurumun kendi kuralıdır: kurum, kişinin durumunu gösteren belgenin belirli bir süreden eski olmamasını ister ve bu süre Türk mevzuatından bağımsızdır. İkinci kaynak daha sık sorun çıkarır, çünkü belgede yazmaz ve kurumdan kuruma değişir. Hangi ülkenin hangi kurumunun hangi belge için ne kadar süre istediği bu sitenin taramasında resmî bir kaynakta toplu olarak bulunamadı; tek güvenilir bilgi kurumun kendi yazılı isteğidir.
Nasıl düzeltilir: takvim geriye kurulur
Süresi dolan belge apostille kurtarılmaz; yeni belge alınır ve zincir baştan kurulur. Zincirin kendisi kısadır: Ankara Valiliği’nin hizmet standardı bir evrakın apostilini ortalama on dakika olarak verir ve valilik ya da kaymakamlıkta apostil için ücret alınmaz. Süreyi yiyen adım Türkiye’deki apostil değil, çeviri, kargo ve karşı kurumdaki bekleme süresidir. Global Affairs Canada, başvuru doğrudan ya da bir aracıyla yapılsın işlem süresinin aynı olduğunu yazar ve sayfasında yirmi beş iş günü önce alınan başvuruların işlendiğini gösterir; belgenin süresi bu tür bir bekleme içinde dolabilir. Doğru sıra şudur: kurumun kabul süresi öğrenilir, teslim tarihi belirlenir, o tarihten geriye çeviri ve gönderim süresi düşülür, belge ancak o gün alınır ve aynı gün apostillenir.
Yeni belgeyle çeviri de yenilenir
Yeni belge alındığında eski çeviri yeni belgeye eklenmez; belge numarası, tarihi ve şerh numarası değiştiği için çeviri de yenilenir. Çeviri, yeni belgenin apostilli hâli üzerinden yapılır ve noterce onaylanır. Kurum çeviride de apostil istiyorsa ikinci şerh noter onayına konur. Çevirinin tarihi belgenin tarihinden sonra, teslim tarihinden önce olmalıdır; kurumun süre kuralı bazen çeviriye de uygulanır, bu yüzden çeviri de teslim tarihine yakın yapılır.