Aile cüzdanı Türkiye’de evliliğin en görünür belgesidir ve kapağında “uluslararası” yazar. Bu sözcük belge sahibine belgenin her ülkede olduğu gibi geçeceğini düşündürür; cüzdan apostilsiz ve çevirisiz Almanya’ya götürülür ve Standesamt ya da Ausländerbehörde belgeyi kabul etmez. Bu sayfa “uluslararası” sözcüğünün neden yanılttığını, Almanya’nın hangi sözleşmeye katılmadığını ve dosyanın hangi belgeyle tamamlanacağını anlatır. Aile cüzdanının genel kuralı bu sitede belge sayfasında anlatılır; burada ret anı vardır.
Belirti: aile cüzdanı Almanya’da tanınmadı
Alman memur cüzdanı açar, üzerinde apostil ve Almanca çeviri arar, bulamaz ve belgeyi geri verir. Aynı belge Fransa, Avusturya ya da İtalya’da farklı bir karşılık görebilir, çünkü ret Almanya’nın kendi katılım durumundan doğar; başka ülkelerin pratiği bu sayfada anlatılmaz.
Neden: iki farklı CIEC sözleşmesi
Almanya’nın Türkiye temsilciliklerinin sayfası nedeni tek paragrafta verir. Türkiye için 1984’ten beri 13 Eylül 1974 tarihli CIEC sözleşmesi geçerlidir ve uluslararası aile cüzdanları bu sözleşmeye göre düzenlenir. Almanya bu sözleşmeye şimdiye kadar katılmamıştır; bu yüzden aile cüzdanı Almanya’da yalnız apostil ve yeminli tercüman çevirisiyle tanınır. Karışıklığın kaynağı, 1976 tarihli çok dilli nüfus kayıt örnekleri sözleşmesine (CIEC 16) Almanya’nın katılmış olmasıdır: Formül A, B ve C Almanya’da apostilsiz ve çevirisiz geçer, aile cüzdanı geçmez. İki belge de “uluslararası” ve “çok dilli”dir; farkı yaratan belgenin değil sözleşmenin adıdır.
Aile cüzdanına apostil hangi makamdan alınır
Aile cüzdanı nüfus idaresince düzenlenen idari bir belgedir; apostilini HCCH’nin Türkiye sayfasında idari belgeler için sayılan makamlar, yani valilik ya da kaymakamlık verir. e-Apostil’in altı belge türü arasında aile cüzdanı yoktur; bu belge için elektronik yol bu sitenin taramasında resmî sistemde bulunamadı. Apostilin cüzdanın kendisine mi, onaylı bir surete mi konduğu bu sitenin taramasında resmî bir kaynakta doğrulanmadı; şerhin nereye konacağı ve kurumun hangi sayfaların çevirisini istediği önceden sorulur. Valilik ve kaymakamlıkta apostil için ücret alınmaz ve Ankara Valiliği’nin standardına göre işlem ortalama on dakika sürer.
Yerine geçebilen iki belge
Kurum evliliğin varlığını ve tarihini arıyorsa aile cüzdanı bunun için tek belge değildir. Birinci seçenek Formül B evlenme kayıt örneğidir: CIEC 16 belgesi olduğundan Almanya’da apostil ve çeviri gerektirmez, nüfus müdürlüğünden alınır. İkinci seçenek nüfus kayıt örneğidir; Almanya’da apostil ve yeminli çeviriyle tanınır. Aile cüzdanı ancak kurum özellikle onu istiyorsa apostillenir ve çevrilir. Geri dönen dosyada önce kuruma hangi belgeyi kabul ettiği sorulur; Formül B’nin her Standesamt’ta yeterli sayıldığını genelleyen resmî bir cümle bu sitenin taramasında yoktur.
Aile cüzdanı dosyasında açık kalanlar
1974 sözleşmesinin güncel katılımcı listesi bu sitenin taramasında sözleşmenin kendi tablosundan okunamadı; Almanya’nın katılmadığı bilgisi Alman temsilcilik sayfasından alındı. Almanya dışındaki ülkelerin aile cüzdanını nasıl karşıladığı ülke ülke doğrulanmadı. Cüzdanda birden fazla çocuk ve eski evlilik kaydı varsa kurumun hangi sayfaları istediği de kuruma göre değişir. Bu sayfada yazılmayan her şey, gitmeden önce ilgili kuruma sorulacak sorulardır.
Cüzdanın çevirisinde başlıklar çeviri değildir
Aile cüzdanı apostillenecekse çeviri apostilden sonra ve cüzdanın tamamı üzerinden yapılır: basılı çok dilli başlıklar çeviri yerine geçmez ve elle ya da matbu doldurulmuş kayıtlar yeminli tercümanca Almancaya aktarılır; apostil şerhinin de çevrilmesini isteyip istemediği Alman makamına sorulur. Çeviri noterce onaylanır; kurum çeviride de apostil istiyorsa bu noter işleminin apostilini herhangi bir ildeki vali ya da kaymakam verir. Dosya Formül B ile tamamlanıyorsa çeviri halkası hiç açılmaz. Türkiye’de yapılan çevirinin Alman makamınca yeminli çeviri sayılıp sayılmadığı doğrulanamadı; bu belirsizlik bu sitede ayrı bir sorun sayfasında anlatılır.