Irak’ta bir taşınmaz satışı, bir miras paylaşımı ya da bir şirket işlemi için Türkiye’den verilen vekâletname Türk noterinde düzenlenebilir. Aynı vekâletname Almanya’ya gidecek olsa yolu kısadır: herhangi bir kaymakamlıkta apostil. Irak’a giderken aynı masa aynı belgeye farklı bir işlem yapar. Bu sayfa vekâletname özelinde o farkı, Arapça çevirinin zincirin neresinde durduğunu ve Irak tarafında doğrulanamayan noktaları anlatır. Irak’ın ülke sayfası bu sitede ayrıdır; burada yalnız noter belgesinin pratiği vardır.
Aynı vekâletname, iki farklı masa işlemi: şerh mi, tasdik mi
Noterlik Kanunu m.199, 30 Kasım 2024’ten beri noter işleminin apostilini herhangi bir il ya da ilçedeki vali ya da kaymakama bırakır; eski yer şartı kalkmıştır. Bu yetki Sözleşme’nin işlediği ülkeler içindir. Irak’ın HCCH durum tablosunda satırı olmadığından kaymakamlık aynı vekâletnameye Sözleşme’nin kare şerhini değil, noter imzasını doğrulayan bir tasdik kaydı koyar. Dışişleri metni bu tasdiki mülki amirliğin işi olarak sayar ve belgenin düzenlendiği yerin valilik ya da kaymakamlığından söz eder. Bu tasdik yeri Dışişleri’nin tarihsiz bilgilendirme metnine dayanır; Noterlik Kanunu m.199’un 2024’teki değişikliğinin bu tasdiki de kapsayıp kapsamadığı bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Apostil ile tasdik arasındaki fark biçimsel değildir: apostilli belge Dışişleri’nde ayrıca tasdik edilmez, tasdikli belge ise zincirde bir sonraki halkaya geçer.
Arapça çeviri vekâletnamede neden noter onayıyla başlar
Dışişleri sırasının ilk halkası çeviridir ve ikinci halkası noterdir. Vekâletnamede bu iki halka tek bir noter ziyaretinde birleşebilir: noter önce Türkçe vekâletnameyi düzenler, sonra yeminli tercümanın Arapça çevirisini onaylar. Noterin vekâletnameyi doğrudan iki dilli düzenleyip düzenleyemeyeceği bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Hangi biçimin Irak’taki kurumca istendiği önceden sorulmalıdır, çünkü zincirin geri kalan halkaları noterin bu imzasını doğrular; imza yanlış belgede olursa zincir baştan kurulur.
Mülki amirlik tasdikinden Dışişleri Tasdik Birimi’ne
Noter onaylı belge önce valilik ya da kaymakamlıkta tasdik edilir; bu tasdik noterin imzasını ve sıfatını doğrular. Sonra Ankara’daki Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi mülki amirin imzasını doğrular. Tasdik Birimi’nin başvuru usulü için Birim’in kendi sayfasına bakılır; bu sayfa o usulü anlatmaz, yalnız halkanın zincirdeki yerini verir.
Irak temsilciliği halkası: Dışişleri metninde yazmayan adım
Dışişleri metni zinciri kendi Tasdik Birimi’nde bitirir. Fransa Dışişleri’nin “çift tasdik” anlatımı bir halka daha gösterir: hedef ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin Dışişleri onayını tasdik etmesi; Irak için bu halka o anlatımdan çıkarılır. Temsilcilik halkası olmadan belge Irak’ta hangi kurumda kabul görür, hangisinde görmez; bu sitenin taramasında Irak temsilciliğinin tasdik usulü, istediği ek belgeler, ücreti ve süresi araştırılmadı. Bu halka için tek güvenilir kaynak temsilciliğin kendisidir.
Vekâletname içeriğinde Irak’ta istenen unsurlar doğrulanmadı
Irak’taki kurumların vekâletnamede hangi yetkilerin açıkça yazılmasını istediği, vekilin kimlik bilgilerinin hangi biçimde geçmesi gerektiği ve vekâletnamenin Irak’ta ayrıca tercüme ya da tasdik isteyip istemediği bu sitenin taramasında resmî bir kaynakla doğrulanamadı. Türk noteri vekâletnameyi Türk hukukuna göre düzenler; Irak’taki işlemin gerektirdiği ifadeler için oradaki avukat ya da kurumla yazışmak gerekir. Bu sayfa hukuki görüş vermez; yalnız Türk tarafındaki zincirin sırasını verir: Arapça çeviri, noter, mülki amirlik tasdiki, Dışişleri, temsilcilik. Çeviri bu sırada ilk halkadır ve belgeyle birlikte tasdik görür; sonradan eklenemez.