Öğrenci belgesi kişinin bir okula ya da üniversiteye kayıtlı olduğunu, mezuniyet belgesi ise diploma basılana kadar mezun olduğunu gösterir. İkisi de yurt dışında vize, burs, öğrenci oturumu ve aile birleşimi dosyalarında istenir ve ikisi de Türkiye’de saniyeler içinde e-Devlet’ten alınır. Sorun, bu çıktının yurt dışına gideceği anda başlar: apostil masasında barkodlu kâğıt geri döner. Bu sayfa nedenini ve doğru nüshanın nasıl alınacağını anlatır.
Diploma ile mezuniyet belgesi arasındaki fark
Mezuniyet belgesi diplomanın yerini tutan geçici bir belgedir; diploma basıldığında işlevini yitirir. Bazı yabancı kurumlar mezuniyet belgesini kabul eder, bazıları yalnız diploma ister; bu tercih kurumun kendi kuralıdır ve Türk makamı buna karışmaz. Apostil bakımından fark yoktur: her ikisi de üniversitenin ya da okulun düzenlediği idari belgedir ve aynı makama gider. Diplomanın kendi soruları bu sitede üniversite diploması ve lise diploması sayfalarında ayrıca ele alınır.
İdari belge: hangi makam apostil verir
Lahey Konferansı’nın Türkiye sayfası idari belgelerde apostil makamını illerde vali, kaymakam ya da İngilizce “Chief Secretary” diye geçen görevli, ilçelerde kaymakam olarak gösterir; Adalet Bakanlığı genelgesi de idari belgeleri valiliklere bırakır. Zile Kaymakamlığı ildeki üniversiteden alınan öğrenci belgelerinin orijinalleri üzerindeki işlemi valiliğin yaptığını yazar. Onikişubat Kaymakamlığı ise belgenin nereden verildiğine bakılmaksızın 81 il ve 922 ilçede işlem yapılabildiğini söyler; buna karşılık Develi Kaymakamlığı yalnız kendi ilçesindeki kurumların belgesini sayar. Uygulama birörnek olmadığından gidilecek makama önceden sorulur.
Barkodlu öğrenci belgesi masada geri döner
e-Devlet’ten ya da üniversitenin öğrenci bilgi sisteminden indirilen belge e-imzalıdır; kâğıda basıldığında üzerinde barkod ya da karekod kalır, ıslak imza kalmaz. Apostil bir kamu görevlisinin imzasını, sıfatını ve mührünü doğruladığı için doğrulanacak imza olmayan çıktıya valilik ve kaymakamlıklar fiziki apostil uygulamaz. Bu kural öğrenci belgesine özgü değildir; e-Devlet belgesinin genel durumu bu sitede ayrı bir sayfada anlatılır.
Kurumun ıslak tasdiki nasıl istenir
Çözüm belgeyi düzenleyen kurumdadır. Onikişubat Kaymakamlığı’na göre e-imzalı belgenin çıktısı, belgeyi üreten kurum ya da yetkili makam tarafından usulüne uygun biçimde fiziken tasdik edilmişse, yani yetkilinin adı, unvanı, ıslak imzası ve kurum mührü belge üzerine konmuşsa apostil yönünden değerlendirilir. Öğrenci işleri ya da okul müdürlüğünden bu biçimde bir nüsha istenir. Sıradan fotokopiye hiçbir belgede apostil konmadığından, ıslak imzalı nüshanın fotokopisi de aynı sonucu verir; her başvuru için ayrı ıslak imzalı nüsha almak en kısa yoldur.
Öğrenci belgesinde tarih ve dönem
Öğrenci belgesi düzenlendiği günkü kayıt durumunu gösterir; belgenin hangi döneme ait olması gerektiğini yabancı kurum belirler. Apostilin Sözleşmede bir süresi yoktur, ama apostil belgenin tarihini değiştirmez ve süresi dolmuş bir belgeyi yeniden geçerli kılmaz. Bu yüzden belge, apostil ve çeviri, karşı kurumun son başvuru tarihine göre geriye doğru planlanır; dönem başında alınan belge dönem sonunda geçersiz sayılabilir.
Öğrenci belgesinin çevirisi zincirin neresinde
Karşı kurum belgeyi kendi dilinde istiyorsa çeviri, apostilli ıslak imzalı nüsha üzerinden yeminli tercümanca yapılır ve noterce onaylanır. Bu noter onayına apostil gerekip gerekmediğini karşı kurum belirler; gerekiyorsa herhangi bir valilik ya da kaymakamlık verir. Öğrenci belgesi kısa bir metindir; çeviride bölüm adı, sınıf ve kayıt tarihi birebir aktarılır, kurumun adı Türkçe bırakılıp parantez içinde açıklanabilir. Şerhin de çeviride yer almasını isteyip istemediği karşı kuruma sorulur.