Yurt dışındaki bir işlem için Türkiye’de noterde düzenlenen vekâletname, apostil zincirinin en kısa yollarından birini izler: belge bir noterlik işlemidir ve üzerindeki noter imzası tek bir makamca onaylanır. Yine de hangi makama gideceği karıştırılabilir ve yanlış makama götürülen vekâletname apostil almadan geri döner.
Hangi makam: vali ya da kaymakam
Noterlik Kanunu’nun 199. maddesi, Türkiye’de usulüne göre yapılıp yabancı bir ülkede kullanılacak işlemin altındaki noter imza ve mührünü herhangi bir il veya ilçenin en büyük mülki amirinin onaylayacağını söyler. Vekâletname de bir noterlik işlemidir; apostilini vali ya da kaymakam verir. Adalet komisyonu başkanlıkları adli belgelerin aslına apostil verir ve vekâletname bu gruba girmez.
2024’ten beri il ve ilçe sınırı yok
Maddenin eski metni onayı noterliğin bulunduğu yer valiliğine bağlıyordu; bu eski kural 21 Kasım 2024 tarihli 7533 sayılı Kanunla, 30 Kasım 2024’te yürürlüğe girerek kalktı. Bugün bir ilçedeki noterde düzenlenen vekâletname başka bir ilin valiliğinde ya da başka bir ilçenin kaymakamlığında apostillenebilir. Bazı resmî sayfalar hâlâ eski kuralı yazar; güncel metin kanunun kendisidir.
Apostil vekâletnamenin neyini doğrular
Apostil vekâletnamenin içeriğini, verilen yetkilerin yeterli olup olmadığını ya da yabancı ülkede nasıl sonuç doğuracağını değerlendirmez. Doğrulanan yalnızca noterin imzası, sıfatı ve mührüdür. Yetkilerin karşı ülkenin hukukuna uygun yazılıp yazılmadığı, vekâletnameyi kullanacak avukat ya da kurumla düzenlemeden önce kontrol edilmelidir.
Çeviri ve sıra
Vekâletname karşı ülkenin dilinde isteniyorsa Türkçe metin yeminli tercümanca çevrilir ve çeviri noterce onaylanır. Apostil bu kez çevirinin noter onayına konur ve yine vali ya da kaymakamdan alınır. Karşı makam hem Türkçe aslın hem de çevirinin apostilli olmasını isteyebilir; hangi biçimin kabul edildiğini vekâletnameyi kullanacak makam belirler.
Başvuruyu kim yapabilir
Apostil Sözleşmesi şerhin belgeyi imzalayanın ya da belgeyi getiren kişinin isteği üzerine verileceğini söyler. Uygulama ise makamdan makama değişir: Zile Kaymakamlığı şahsen yapılmayan başvuruda noter onaylı vekâletname ister. Noter belgesini getiren kişiden hangi kimlik belgesinin istendiğini ve işlemin ne kadar sürdüğünü noter belgesine özgü olarak yazan bir kaynak bu sitenin taramasında bulunamadı; bu yüzden başka birinin başvuracağı durumda makamın kuralı önceden öğrenilmelidir.
Apostilden sonra vekâletnamede değişiklik
Apostil alındıktan sonra vekâletnamenin metninde bir değişiklik gerekirse yeni bir noter işlemi yapılır ve bu yeni belge için ayrıca apostil alınır; önceki apostil yalnız üzerine konduğu belgeyi kapsar. Yeni işlemin apostili de Noterlik Kanunu m.199 gereği herhangi bir il ya da ilçenin vali veya kaymakamından alınabilir. Vekâletnamenin çevirisi varsa o da değişen metne göre yeniden yapılır ve noterce onaylanır, çünkü eski çeviri eski metne bağlıdır.