Türkiye’de verilmiş bir evlat edinme kararı yurt dışında çocuğun vatandaşlık, pasaport, oturum ya da okul kaydı için kullanılır; bazen de yurt dışındaki bir aile Türkiye’deki bir çocuğu evlat edinir ve karar o ülkede tanıtılır. Her iki durumda da yabancı makam kararın gerçek ve kesinleşmiş bir Türk mahkemesi kararı olduğunu görmek ister. Apostil bunu sağlar; kararın o ülkede hüküm doğurması ise ayrı bir tanıma sürecidir ve bu sitenin konusu değildir.
Evlat edinme kararı adli belgedir
Karar aile mahkemesinden çıkar; Apostil Sözleşmesi bakımından adli belgedir. Adalet Bakanlığı genelgesi adli belgelerde apostil makamı olarak ağır ceza mahkemesi bulunan yerlerdeki adli yargı adalet komisyonu başkanlıklarını gösterir; valilik ve kaymakamlıklar adli belgenin aslına apostil vermez. Komisyona başvurunun nasıl yapıldığı, süresi ve üçüncü kişi başvurusunda vekâlet aranıp aranmadığı bu sitenin taramasında resmî bir sayfada bulunamadı; komisyona gitmeden önce telefonla sorulmalıdır.
Kesinleşme şerhi kararın parçasıdır
Kesinleşme şerhi kararın üzerine mahkeme kalemince yazılır; apostil şerhli karara alınır, çünkü apostil yalnız üzerine konduğu belgedeki imzayı doğrular. Evlat edinme kararının nüfusa hangi aşamada işlendiği ve yabancı makamın kesinleşmemiş karara nasıl baktığı bu sitenin taramasında resmî bir kaynakta bulunamadı. Şerhli kararın tam metninin mi, özetinin mi istendiğini karşı makam belirler; bu soru apostilden önce sorulur.
e-Apostil ile evlat edinme kararı
Mahkeme kararı resmî e-Apostil sisteminin kapsadığı belge türlerindendir. Başvuru e-Devlet girişiyle yapılır; apostili Adalet Bakanlığı uygular, belge PTT’nin nitelikli elektronik sertifikasıyla imzalanıp elektronik olarak teslim edilir ve yabancı makam onu resmî sitedeki doğrulama sayfasına dosyayı yükleyerek denetler. Lahey Konferansı, usulüne uygun verilmiş elektronik apostilin yalnızca elektronik olduğu için reddedilemeyeceğini duyurmuştur; yine de evlat edinme dosyasını yürüten makamın dosyayı hangi biçimde kabul ettiği önceden sorulur. Kararın gizli bölümleri varsa elektronik belgede neyin görüneceği de bu soruya dahildir.
Karardan sonra nüfus kaydı ve Formül A
Karar kesinleşip nüfusa işlendikten sonra çocuğun kaydı yeni soyadı ve yeni anne baba bilgisiyle düzenlenir. Bu aşamada yabancı makam kararın kendisi yerine ya da yanında nüfus kayıt örneği ya da çok dilli doğum kayıt örneği isteyebilir. Nüfus kayıt örneği idari belgedir, apostilini valilik ya da kaymakamlık verir ve e-Apostil ile de alınır; çok dilli Formül A ise 1976 sözleşmesinin uygulandığı ülkelerde apostilsiz geçer. Almanya’nın Türkiye temsilcilikleri Formül A için apostil ve çeviri aramadığını, nüfus kayıt örneği için ise ikisini de aradığını yazar.
Uluslararası evlat edinmede doğrulanamayan istekler
Yurt dışındaki bir ailenin Türkiye’den evlat edinmesinde hangi kurumun hangi belgeyi hangi onayla istediği, bu sitenin taramasında resmî bir kaynakla doğrulanamadı; Türkiye’deki merkezi makamın belge listesi de okunmadı. Bu yüzden sayfa yalnız Türk kararının apostil zincirini anlatır ve evlat edinme sürecinin kendisine ilişkin bir kural yazmaz. Fransa’nın legalizasyon tablosunda Türkiye’den gelen adli belgelerden aile durumuna ilişkin olanlar tasdikten muaf görünür; evlat edinme kararının bu tanıma girip girmediği Fransız makamının okumasına bağlıdır ve burada doğrulanmış bir kural olarak yazılmaz.
Evlat edinme kararında çeviri: kimlik bilgileri ve şerh
Çeviri, kesinleşme şerhi ve apostil eklenmiş karar üzerinden yapılır; çevirinin apostil sayfasını da kapsayıp kapsamayacağını evlat edinmeyi tanıyacak makam belirler. Çocuğun eski ve yeni adı, doğum tarihi ve evlat edinenlerin adları kararda geçtiği biçimde aktarılır. Çeviri noterce onaylanır; karşı makam çeviride apostil istiyorsa bu ikinci apostil noter onayına konur ve herhangi bir valilik ya da kaymakamlıktan alınır. Karşı makam çevirinin kendi ülkesinin yeminli tercümanınca yapılmasını isterse, Türkiye’de neyin onaylanacağını ve çevirinin nerede yapılacağını o makamın talimatı belirler.