Türkiye’de alınmış bir boşanma kararı yurt dışında iki ayrı işte kullanılır: kişinin yeniden evlenebilmesi ve oturum, nafaka, velayet ya da mal paylaşımı gibi dosyaların yürütülmesi. Her iki işte de karşı makam kararın kesinleştiğini ve gerçekten bir Türk mahkemesinden çıktığını görmek ister. Bu iki isteğin karşılığı iki ayrı işlemdir: kesinleşme şerhi ve apostil. Biri ötekinin yerine geçmez.
Önce kesinleşme şerhi
Boşanma kararı temyiz ya da istinaf yolu kapanınca kesinleşir ve mahkeme kalemi kararın üzerine kesinleşme şerhi yazar. Almanya’nın Türkiye temsilcilikleri boşanma kararını “kesinleşme şerhi, apostil ve Almanca çeviri ile” diye tanımlar. Bu yüzden şerh apostilden önce alınır: apostil yalnız üzerine konduğu belgedeki imzayı doğrular. Apostilden sonra eklenen bir şerhin karşı makamda nasıl değerlendirildiği bu sitenin taramasında resmî bir kaynakta bulunamadı.
Apostili kim verir
Boşanma kararı adli bir belgedir. Aslına apostili, Adalet Bakanlığı genelgesine göre ağır ceza merkezindeki adli yargı adalet komisyonu başkanlığı verir; valilik ve kaymakamlıklar adli belgenin aslına apostil vermez. İkinci yol e-Apostil’dir: mahkeme kararı sistemin kapsadığı belge türleri arasındadır, başvuru e-Devlet girişiyle yapılır ve elektronik apostilli karar yabancı makamca resmî sitedeki doğrulama sayfasından denetlenir. Kararın çevirisi ayrı bir belgedir: noter onaylı çevirinin apostilini adalet komisyonu değil herhangi bir valilik ya da kaymakamlık verir. Adli belgelerin genel kuralı bu sitede mahkeme kararı sayfasında anlatılır.
Almanya ve Fransa
Almanya için istenen üçlü bellidir: kesinleşme şerhli karar, aslına apostil ve Almanca çeviri. Çevirinin Almanya’da yeminli tercümanca mı yapılacağı yoksa Türkiye’de noter onaylı çevirinin de kabul edilip edilmeyeceği temsilcilik sayfasında yazmaz; Standesamt’a göre değişebilir ve önceden sorulur. Fransa’nın legalizasyon tablosu ise Türkiye’den gelen adli belgeler için medeni hâle, ehliyete ve aile durumuna ilişkin olanları tasdikten muaf tutar; boşanma kararı bu tanıma girer. Muafiyet apostil aranmaması demektir, kararın Fransa’da hüküm doğurması demek değildir: yabancı boşanma kararının Fransız nüfus kaydına nasıl işlendiği bu sitenin taramasında doğrulanmadı ve Fransız makamına sorulur.
Nüfus kaydına işlenmesi
Kesinleşen boşanmanın Türk nüfus kütüğüne işlenmesi ve yurt dışındaki kurumların kararın yerine boşanmayı gösteren nüfus kayıt örneğini yeterli bulup bulmadığı bu sitenin taramasında resmî bir kaynaktan doğrulanmadı. Nüfus kayıt örneği idari belge olduğu için apostilini valilik ya da kaymakamlık verir ve e-Apostil ile de alınabilir. Kararın mı, nüfus kaydının mı isteneceği kuruma göre değişir; iki belgeyi birden hazırlamadan önce sormak, gereksiz bir adalet komisyonu başvurusunu önler.
Çeviride sıra
Çeviri, kesinleşme şerhi eklenmiş ve apostillenmiş kararın tamamı üzerinden yapılmalıdır; şerhsiz ya da apostilsiz nüshadan yapılan çeviri sonradan eklenen sayfaları kapsamaz. Yeminli tercümanın çevirisi noterce onaylanır; karşı makam çeviri üzerinde de apostil istiyorsa bu ikinci apostil noter onayına konur ve herhangi bir valilik ya da kaymakamlıktan alınır.