Latin Amerika ile çalışan bir belge sahibi apostile alışıktır: Şili, Peru, Uruguay ya da Meksika’ya giden diploma tek şerhle yola çıkar. Küba bu alışkanlığın dışında kalır. HCCH durum tablosunda Küba satırı yoktur ve Küba adı HCCH üye listesinde de görünmez; Küba’ya giden Türk belgesi ile Küba’dan gelen belge, bölgedeki öteki ülkelerin aksine konsolosluk tasdiki zinciriyle yol alır. Bu sayfa öğrenim ve evlilik dosyaları üzerinden bu ayrımı anlatır.
Karayipler’de apostilsiz ada: Küba’nın tablodaki boşluğu
Apostil Sözleşmesi’nin durum tablosunda Küba için bir satır açılmamıştır; tabloda yalnız Sözleşmeye imza, onay ya da katılma işlemi yapmış devletler yer alır. Küba ayrıca Lahey Konferansı’nın 95 üyesi arasında sayılmaz; yani ne üyelik ne de durum tablosu Küba dosyasında bir dayanak verir. Adalet Bakanlığı Genelge 68/1’in ek listesinde de Küba adı aranır ama bulunmaz. Kaymakamlık penceresindeki sonuç şudur: Küba hedefli belgede apostil alınmaz, valilik ya da kaymakamlık tasdikiyle başlayan zincir Dışişleri Bakanlığı Tasdik Birimi’ne kadar uzar.
Havana’ya giden öğrenim ve evlilik belgesinin dört halkası
Küba’ya giden Türk belgesine örnek olarak bir öğrenim ya da evlilik dosyasındaki belgeler verilebilir: transkript, diploma, bekârlık belgesi, doğum kaydı. Her biri aynı sırayı izler. Belge önce İspanyolcaya çevrilir ve çevirmenin imzası noterde onaylanır. Ardından belgenin düzenlendiği yerin valiliği ya da kaymakamlığı noterin imzasını doğrular; bu doğrulama apostil şerhi biçiminde değildir. Bu tasdik yeri Dışişleri’nin tarihsiz bilgilendirme metnine dayanır; Noterlik Kanunu m.199’un 2024’teki değişikliğinin bu tasdiki de kapsayıp kapsamadığı bu sitenin taramasında doğrulanmadı. Üçüncü adımda Dışişleri Tasdik Birimi mülki amirliğin imzasını onaylar. Dördüncü adım Küba’nın Türkiye’deki temsilciliğidir; Dışişleri metni bu adımı saymaz, ama Fransa Dışişleri’nin tablosundaki “çift tasdik” kavramı tam olarak bu ek halkayı anlatır.
İspanyolca çeviri Küba dosyasında ilk mi son mu
Türkiye’den Küba’ya giden belgede çeviri zincirin başındadır, çünkü valilik ve Dışişleri onayları çevirinin noter onayı üzerine kurulur; çeviri sonradan eklenirse alttaki onaylar çevirisiz nüshaya ait kalır. Küba’dan Türkiye’ye gelen belgede sıra tersine döner: önce tasdik zinciri tamamlanır, sonra belge Türkçeye çevrilir ve çeviri noterde onaylanır; tasdik kayıtlarının da çevrilip çevrilmeyeceğini belgeyi alan Türk kurumu belirler. Küba kurumlarının İspanyolca dışında bir çeviri kabul edip etmediği, çevirinin Türkiye’de yapılmasını isteyip istemediği bu sitenin taramasında doğrulanmadı; bu soru belgeyi alacak kuruma zincire başlamadan yöneltilir.
Küba’dan gelen doğum ve evlenme kaydı: hangi temsilcilik
Küba’da düzenlenmiş bir doğum ya da evlenme kaydının Türkiye’de nüfus işlemine girmesi için Dışişleri metnindeki iki yoldan biri seçilir. Birinci yolda belge henüz Küba’dayken oradaki T.C. temsilciliğinde tasdik ettirilir. İkinci yolda belge Türkiye’ye tasdiksiz gelir, Küba’nın Türkiye’deki temsilciliğinde onaylatılır ve bu onay, temsilcilik Ankara’daysa Dışişleri Bakanlığı’nda, başka bir ildeyse o ilin valiliğinde tasdik edilir. Küba temsilciliğinin hangi ilde bulunduğu bu sitede doğrulanmadı. Küba, CIEC 16’ya katılmadığından Küba doğum kaydı için çok dilli formül muafiyeti de bulunmaz; kayıt tasdik zincirinden geçer.
Bölge alışkanlığıyla alınan apostil Küba’da neden işe yaramaz
Komşu ülke dosyalarının alışkanlığıyla kaymakamlıktan apostil almak Küba dosyasında işe yaramaz. Apostil şerhi basılmış belge Tasdik Birimi’nde işlem görmez; Bakanlığın bilgilendirme metni apostil edilmiş evrakın tasdik edilemediğini belirtir. Küba makamı da Türk apostilini Sözleşme belgesi olarak tanımak zorunda değildir. Basılmış şerhin geri alınmasına ilişkin resmî bir usul bu sitenin taramasında görülmedi. Kaymakamlık memuruna hedef ülkenin Küba olduğunu söylemek bu sapmayı baştan önler.
Küba temsilciliği için sorulmamış sorular
Küba temsilciliğinin tasdik için hangi belgeleri istediği, işlemin kaç gün sürdüğü ve hangi bedeli aldığı bu sitede ölçülmedi; bu üç bilgi temsilciliğin kendisinden alınır. Küba kurumlarının Türkiye’de yapılmış noter onaylı çeviriyi kabul edip etmediği de açık bir sorudur. Tercüme bürosunun bu zincirdeki payı İspanyolca metni aktarmak ve çevirmenin imzasını noter önünde atmakla sınırlıdır; belgenin Küba’da kabul edilip edilmeyeceğini öngörmez, tasdik halkalarını kendisi yürütmez.