Dosya yurt dışındaki kuruma ulaşır, çeviri düzgündür, apostil de vardır; yine de çevirinin eksik olduğu gerekçesiyle geri döner. Sorun çevirinin kalitesinde değil, sırasındadır: çeviri apostilden önce yapılmış, şerh sayfası çeviriye hiç girmemiştir. Bu sayfa hatanın nasıl doğduğunu ve neden tek bir doğru sıra olmadığını anlatır.
Belirti: şerhin çeviride karşılığı yok
Aslın üzerinde apostil şerhi vardır, çeviride ise karşılığı yoktur; şerhin çevirisini de isteyen kurum için çeviri bu hâliyle eksiktir. Şerhin tarihi çevirinin tarihinden sonraysa çevirinin apostilli nüsha üzerinden yapılmadığı belgenin kendisinden de görülür.
Gerçek neden: çeviri şerhten önce yapılmış
Apostil şerhi bağımsız bir kâğıt değildir; belgeye eklenen, numaralı alanlardan oluşan standart bir formdur. Sözleşmenin dördüncü maddesi başlığın Fransızca olmasını zorunlu kılar ve şerhin biçimini ekte verir. Şerhin çevrilmesi gerekip gerekmediğini ise Sözleşme söylemez ve bu sitenin taramasında bunu genel kural olarak yazan bir kaynak bulunamadı; bunu belgeyi alan kurum belirler. Çeviri apostilden önce yapıldığında çevirmenin önünde şerh yoktur, dolayısıyla çeviride de olmaz. Bu sıra sorunu yalnız aslın apostillendiği dosyada doğar; şerhi çevrilmemiş bir dosyayı nasıl değerlendireceğine karşı kurum karar verir.
İki ayrı sıra, iki ayrı doğru
Yanılgının kökü, Onikişubat Kaymakamlığı’nın tarif ettiği zincirin tam tersini söylemesidir. Onikişubat Kaymakamlığı’nın sıralamasında çeviri önce gelir: yeminli tercüman çevirir, çevirinin yapıldığı yerdeki noter onaylar, sonra apostil için valilik ya da kaymakamlığa gidilir; apostil bu zincirde noterin tasdik imzasını doğrular. Bu sırada apostil çevirinin üzerindedir ve şerhin çevrilmesi diye bir soru doğmaz, çünkü şerh zincirin son halkasıdır. Öteki sıra, karşı kurum belgenin aslına apostil istediğinde işler: Almanya’nın Türkiye temsilcilikleri nüfus kayıt örneği için apostil ve yeminli tercüman çevirisi ister; apostil aslın üzerine konur; temsilcilik sayfası çevirinin şerhi de kapsayıp kapsamayacağını ayrıca yazmaz. Fransa için üçüncü bir durum vardır: service-public.fr, yabancı dildeki resmî belgenin Fransızca çevirisinin legalizasyon işlemlerine başlanmadan önce yapılmasını ister ve apostillenecek çevirinin yeminli tercümanca yapılıp imzasının tasdik edilmesini, asıl belgeyle birlikte sunulmasını arar. Hangi sıranın doğru olduğunu Türk makamı değil, belgeyi alacak kurum belirler.
Eksik şerh sayfası nasıl tamamlanır
Dosya geri döndüğünde apostil yeniden alınmaz; eksik olan çeviridir. Kurum şerhin çevirisini istediği için apostilli belge bu kez şerh sayfasıyla yeniden çevrilir ve çeviri noterce onaylanır. Karşı kurum çeviri üzerinde de apostil istiyorsa ikinci şerh noter onayına konur ve herhangi bir valilik ya da kaymakamlıktan alınır. Yeni çeviriye başlamadan önce kurumun sırayı yazılı olarak bildirmesi istenir.
Doğrulanamayanlar
Alman makamlarının Türkiye’de yapılıp noter onaylı ve apostilli hâle getirilmiş çeviriyi yeminli tercüman çevirisi sayıp saymadığı temsilcilik sayfasında yazmaz; kurumlar arasında fark olup olmadığı ölçülmedi. Türkiye’de yapılan Fransızca çevirinin Fransız kurumunda kabulünü açıkça yazan bir kaynak bu sitenin taramasında bulunamadı. Bu iki ülke için “kabul edilir” diye kesin bir cümle bu sitede yoktur.
Şerhi kapsayan çeviri zincirin sonunda
Kurum şerhin çevirisini istediğinde çeviri zincirin sonundadır ve şerhi de kapsar. Çevirmen apostilli nüshayı görmeden çeviriye başlamamalı, şerhteki makam adı, sıra numarası ve tarih çeviride birebir aktarılmalıdır. Çeviri apostilden önce yapılacaksa bu, karşı kurumun çeviri üzerine apostil istediği ya da çevirinin önce yapılmasını yazılı olarak bildirdiği durumdur; sıra, isteğe göre seçilir, alışkanlığa göre değil.