Aynı belge için iki apostil yolu olabilir: nüfus müdürlüğünden alınan ıslak imzalı nüfus kayıt örneği kaymakamlıkta kâğıt apostil alır; aynı belge e-Devlet üzerinden resmî e-Apostil sisteminden elektronik apostille de alınabilir. İki yol ücret, süre, teslim biçimi ve yurt dışında kabul bakımından ayrışır. Bu sayfa hangi durumda hangisinin işe yaradığını anlatır. Resmî sistem PTT aracılığıyla yürütülür ve apostili Adalet ile İçişleri bakanlıkları uygular; bu site o sistem değildir.
Ücret mekanizması
Kâğıt yolda valilik ve kaymakamlıkta apostil için ücret alınmaz; HCCH’nin Türkiye yetkili makam sayfası bunu “ücret yok” diye kaydeder. Elektronik yolda ise PTT’nin belge başına bir hizmet bedeli vardır; SSS’ye göre bedel sayfa sayısından bağımsızdır, belge türüne göre değişir ve birden fazla belgede her belge için ayrı ödenir. Tutar resmî SSS’de yazar ve zamanla değişir; bu sitede rakam verilmez. Mekanizma tutarsız görünür: devletin verdiği aynı şerh bir yolda bedelsiz, öbür yolda bedellidir. Fark, bedelin apostile değil PTT’nin aracılık hizmetine ait olmasından gelir; arayüz metnine göre başvuru yanlış girildiği için reddedilse de bedel alınır.
Süre
Ankara Valiliği’nin hizmet standardında bir evrakın apostili ortalama on dakika sürer; Çankaya Kaymakamlığı da on dakika yazar. Yani belgeyle masaya gidilirse işlem aynı gün biter. e-Apostil SSS ise sonuçlanma süresini belgenin türüne ve yetkili kurumun yoğunluğuna bağlar ve sayı vermez. Elektronik yolun kazandırdığı şey masaya gitmemektir; yurt dışında yaşayan biri için bu belirleyicidir, Adalet Bakanlığı’nın bülteni de sistemin bu kişilerin Türkiye’ye gelme zorunluluğunu kaldırdığını yazar. Türkiye’de olan ve yakınında bir kaymakamlık bulunan biri için kâğıt yol daha kısa olabilir; Ankara Valiliği’nin hizmet standardı bir evrakın ortalama on dakikada tasdik edildiğini yazar.
Teslim biçimi
Kâğıt apostil belgenin üzerine ya da ona bağlanan bir sayfaya basılır; belge elden alınır ve elden ya da kargoyla iletilir. Elektronik belge ise yetkili kurumca elektronik ortamda oluşturulur, PTT’nin nitelikli elektronik sertifikasıyla imzalanır ve resmî site üzerinden indirilir. Bu dosyanın çıktısına ayrıca fiziki apostil konup konmadığı bu sitenin taramasında resmî bir kaynakta yazmaz; kaynaklar yalnız barkodlu e-Devlet çıktısına fiziki apostil konmadığını söyler. Karşı kurum kâğıt istiyorsa elektronik yol baştan yanlıştır. Kâğıt apostil ise e-İçişleri’nde sıra numarası, doğrulama kodu ve tasdik tarihiyle sorgulanır; iki şerhin doğrulama yolu ayrıdır.
Hangi belge hangi yolda
Elektronik yol yalnız altı belge türüne açıktır; diploma, vekâletname ve noter onaylı çeviri her zaman kâğıt yoldan gider. Nüfus kayıt örneğinde arayüz metnine göre elektronik başvuruyu yalnız Türk vatandaşları yapabilir; yabancı uyruklular kâğıt yola yönlendirilir. Mahkeme kararında adli belgenin aslına apostili adalet komisyonu verir; elektronik yolda bu talep Adalet Bakanlığı’nın kılavuzuna göre UYAP üzerinden komisyona düşer, yani makam aynı, kanal farklıdır. Elektronik başvuruda hedef ülke seçilir; aynı belgenin birden fazla ülkede kullanılacağı durumda ayrı başvuru gerekip gerekmediği bu sitenin taramasında doğrulanamadı.
Yurt dışında kabul
HCCH’nin 1 Temmuz 2026 duyurusuna göre geçerli elektronik apostil yalnız elektronik olduğu için geri çevrilemez ve hedef devletin kendisinin e-Apostille uygulamaması bunu değiştirmez. Kural budur; kurumların pratiği bu sitede ölçülmedi. Örneğin Kanada’nın federal makamı kendi apostil başvurusunda belgenin kâğıt olmasını ister; bu, kendi verdiği apostile ilişkin bir kuraldır ve gelen belgeyi nasıl kabul ettiğini söylemez. Kabul sorusu kuruma sorulmadan yol seçilmez.
İki yolda çevirinin sırası
Kâğıt yolda kaynakların yazdığı sıra bellidir: Dışişleri’nin sırasında belge çevrilir, noter çeviriyi onaylar ve apostil noterin imzasına konur; Onikişubat Kaymakamlığı adli belgenin aslına ve noter tasdikli çevirisine ayrı makamların apostil verdiğini de yazar. Elektronik yolda ise çevirinin nasıl kurulacağını resmî sistem ve bu sitenin okuduğu kaynaklar söylemez: şerh elektronik belgeye konmuştur, ama çevirinin hangi nüshadan hazırlanacağı ve noterin onu nasıl onaylayacağı yazılı bir kaynakta bulunamadı. Bu yüzden yol seçilmeden önce karşı kuruma çeviriyi nasıl istediği, notere de elektronik belgeye dayanan çeviriyi nasıl işleme aldığı sorulur. Karşı kurum çevirinin noter onayına apostil istiyorsa bu şerh iki yolda da kâğıttır ve herhangi bir il ya da ilçedeki vali ya da kaymakamdan alınır. Tercüme bürosu yolu seçmez; kurumun yazılı talebi seçer.